Onderwerpen A-Z

Wat betekent het aangepaste landelijke beleid voor mijn dagelijks werk? Hieronder vind je meer informatie over JGZ-onderwerpen van A t/m Z. Staat jouw onderwerp er niet tussen? Mail het landelijk JGZ-adviesteam via corona@ncj.nl

Nieuw en gewijzigd:
  • Heropenen scholen en rol van de JGZ VO (nieuw, 19 mei)
  • Gehoorscreening (gewijzigd, 15 mei)
  • Uitstel implementatie rotavirus vaccinatie (nieuw, 1 mei)
A   B   G   H   I   J   P   R   S   T   U   V   Z   

A

  • Aanpak in tijden van corona (30 maart)

    Veel organisaties maken een eigen aanpak, gebaseerd op het landelijke beleid en afgestemd op de lokale situatie. Als JGZ kunnen we van elkaar leren en/of gebruik maken van elkaars ervaringen. Alles wat we op dit gebied ontvangen plaatsen we op Kennisnet, de besloten site van GGD GHOR. Ook hierin staan we samen sterk.

  • Asielzoekerskinderen/kinderen van statushouders

    Laat de vaccinatie voor nieuwkomers/Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) en mensen zonder basisimmuniteit zoveel mogelijk doorgaan.

B

  • Babyvoeding

    Borstvoeding kan doorgaan als een moeder besmet is. Aangeraden wordt om borstvoeding te geven met een mondkapje en extra hygiënemaatregelen te nemen (handen wassen voor het aanraken van de baby of borsten, eigen borstkolf gebruiken en fles en borstkolf goed schoon maken na gebruik). Omdat het wel mogelijk is dat moeder de baby infecteert, valt het te overwegen om (afgekolfde) voeding door een gezond persoon te laten geven. Meer informatie van de borstvoedingsraad.

    Op social media komen al noodkreten voorbij van ongeruste ouders die bang zijn dat de flesvoeding door hamsteren opraakt. Het voedingscentrum laat weten dat het merk niet uitmaakt voor de kunstvoedingen die in Nederland op de markt zijn, omdat ze allemaal aan dezelfde kwaliteitseisen voldoen.

     

  • Beeldbellen

    Voor meer informatie over beeldbellen zie de pagina van ActiZ.Deze pagina biedt een overzicht van hulpmiddelen om met beeldbellen aan de slag te gaan, zoals een:

    Verder vind je hier allerlei handige tips en info.

G

  • Gehoorscreening

    30 april heeft VWS besloten dat de gehoorscreening per 4 mei weer zal starten. Daarnaast is er een plan opgesteld met werkwijzen om de de niet uitgevoerde gehoorscreeningen in te halen. Per organisatie kan bekeken worden welke werkwijze best passend is.

    Bekijk de informatiefolder van het RIVM ‘Inhaalsessie gehoortest voor pasgeborenen’

  • Groepsbijeenkomsten

    Conform het landelijke beleid annuleren. Onderzoek of er behoefte is en naar de mogelijkheden om fysieke groepsbijeenkomsten om te zetten naar digitale vormen, zoals bijvoorbeeld beeldbellen.

H

  • Handelingsperspectief JGZ in coronatijd voor kinderen

    Voor iedereen brengt deze tijd veranderingen in het dagelijks leven. Veel gezinnen kunnen in moeilijkheden komen. De JGZ is juist in deze tijd van vitaal belang, mits ze haar rol actief oppakt. Lees meer over het handelingsperspectief kinderen in corona tijd van de JGZ

  • Handelingsperspectief JGZ uitvoering van de MenACWY

    Handelingsperspectief voor JGZ-organisaties bij de uitvoering van de MenACWY
    vaccinatie tijdens corona uitbraak

  • Heropenen scholen en rol van de JGZ

    De JGZ kan een belangrijke rol vervullen als de scholen straks weer (gedeeltelijk) open gaan. Lees meer over de rol van de JGZ bij het heropenen van de scholen

    Bekijk ook de pagina 'JGZ en heropenen kinderopvang en scholen'

    Bij het heropenen van het VO is de insteek van de JGZ ook: inzetten op samenwerking met het onderwijs - hoe kunnen we de school en de leerlingen zo goed mogelijk helpen in deze lastige tijd – en minder op inhalen van achterstanden. Bekijk het document ‘Handelingsperspectief voor de JGZ ondersteuning voor jongeren (12+) in het voortgezet onderwijs’ met tips en een voorbeeldbrief richting het onderwijs.

  • Hielprik

    De hielprik gaat wel door. Een tijdige hielprikafname is noodzakelijk, omdat de ziekten die de hielprik opspoort snelle behandeling vereisen. Ouders die meer informatie zoeken, kunnen terecht op de pagina voor ouders over de tijdelijke stopzetting van de gehoorscreening. Hier staat ook een lijst met vragen en antwoorden. 

    Om de duur van het contact van de screener in het gezin te verkorten is het advies om voorafgaand aan de hielprik een telefonische intake te doen waarin het volgende wordt besproken:

    • Invullen van de hielprikkaart (duur zwangerschap, huisarts, geboortedatum,
    • geboortegewicht, thuis/ziekenhuisbevalling, bloedtransfusie, datum bloedafname, bijzonderheden);
    • uitleg over de hielprik;
    • uitleg over sikkelcel- en Scidziekte;
    • toestemming voor anoniem wetenschappelijk onderzoek;
    • gegevens in JGZ-dossier verwerken;
    • wat verder ter sprake komt;
    • vragen naar klachten van gezinsleden.

    Als vooraf bellen niet lukt vraag dan aan de deur naar corona klachten bij gezinsleden:

    • Indien in het huis geen personen met gezondheidsklachten zijn: er gelden geen extra maatregelen.
    • Indien In het huis personen zijn met alleen verkoudheidsklachten, dan kan de hielprik thuis plaatsvinden met inachtneming van de beschreven extra aandachtspunten (volg altijd de laatste update Hielpriknieuws voor screeners).
    • Indien een van de gezinsleden last heeft van klachten die wijzen op corona (luchtwegklachten en/of koorts) dan vraag je dat een klachtenvrije volwassene van buiten het gezin met de baby naar het consultatiebureau komt voor de hielprik op een moment dat er geen andere mensen aanwezig zijn. 

    In alle overige onvoorziene situaties is overleg met de Directeur Publieke Gezondheid vereist. In deze crisisperiode is de DPG beslissingsbevoegd.

  • Huisbezoeken

    Huisbezoeken zo veel mogelijk vervangen door beeldbellen, alleen als het echt nodig is heel gericht een huisbezoek doen. Als je toch op huisbezoek gaat: neem van te voren contact op, zo nodig aan de deur, vraag naar corona klachten conform RIVM beleid (hoesten, verkoudheid, koorts bij een van de huisgenoten). Indien hier sprake van is, doe je geen huisbezoek, maar een telefonisch of video consult. Of een niet zieke begeleider komt met de baby naar het consultatiebureau.

  • Huisbezoeken programma's kwetsbare gezinnen

    Het gaat om o.a. VoorZorg, Stevig Ouderschap en andere huisbezoeken programma’s.

    Deze (interventie)programma’s zijn er om ernstige opvoedingsonmacht bij (zeer) risicovolle gezinnen te verminderen, en daarmee de kinderen en hun ouders een beter toekomstperspectief te geven. Juist in deze tijden van stress en minder sociale contacten des te meer van belang. Het advies is dan ook:

    • Bij de bestaande cliënten zoveel mogelijk de afspraken volgen, maar dan wel volgens de richtlijnen van huisbezoeken in deze tijd. Dat wil zeggen: altijd eerst (beeld)bellen en de situatie navragen (gezondheid, contacten, ziekten in de omgeving) en op basis daarvan kijken welke steun er wel gegeven kan worden en hoe de vertrouwensrelatie in stand gehouden kan worden. Van de eigen cliënten kan de ervaren verpleegkundige wel een inschatting maken van de betrouwbaarheid van de informatie.
    • Bij nieuwe potentiële cliënten is een inschatting veel lastiger, echter niets doen is bij een aanmelding geen optie. Na contact met de aanmelder bel of app je met het gezin en legt de bijzondere situatie uit. Via het gesprek probeer je een inschatting te maken en kijkt wat er in ieder geval nodig en mogelijk is. En indien er geen ziekte/verkoudheid of andere reeds genoemde verschijnselen aanwezig zijn, kun je met het nemen van de juiste voorzorgsmaatregelen (handen wassen, handgel gebruiken) een (intake) huisbezoek doen. 

I

  • Inloopspreekuren

    Zo mogelijk door laten gaan, in ieder geval voor de vaccinaties. Op dit momenteel geen vrije inloop mogelijk maken, maar alleen op afspraak om het aantal mensen en de planning in de inloop te kunnen sturen. Vraag ook hier bij de planning naar corona klachten.

  • Interventies

    De interventies GIZ en SamenStarten zijn ook goed digitaal toepasbaar. Zeker ook nu in corona tijd is vroegsignalering belangrijk. 

    GIZ is een interventie waarmee je in dialoog gezamenlijk behoeften kunt inschatten. Door deze taxatie krijgt elk kind en gezin de (preventieve en/of curatieve) zorg die bij hun behoeften past, zowel uit het eigen netwerk als van professionals. Geïnteresseerd in de GIZ?Lees hier meer. Ben je al getraind in de GIZ methodiek? Op de besloten pagina voor de coördinatoren staan uitgewerkte voorbeelden hoe je de interventie digitaal kunt toepassen.

    SamenStarten is een interventie die ingezet wordt op JGZ consulten waardoor je een brede inventarisatie krijgt van risico's en beschermende factoren. Hierdoor kunnen we de psychosociale ontwikkeling van jonge kinderen door het bieden van zorg op maat. Geïnteresseerd in SamenStarten? Kijk dan op de pagina SamenStarten. Ben je al geschoold in SamenStarten? Op de besloten pagina voor de coördinatoren staan uitgewerkte voorbeelden van werkinstructies hoe je de interventie digitaal kunt toepassen.

    Lees hierboven ook meer over huisbezoeken. 

J

  • Jeugdgezondheidszorg

    Jeugdgezondheidszorg voor jonge baby’s en kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar gaat zo veel mogelijk door. Jeugdgezondheidszorg voor kinderen van 0-18 jaar waar zorgen over zijn gaat zo veel mogelijk door. Richt je werk anders in, doe zo veel mogelijk digitaal of telefonisch.

    Vraag ouders om maximaal met 1 persoon naar het consultatiebureau of spreekuur te komen en thuis te blijven bij klachten. De grootste prioriteit hebben:

    • maternale kinkhoest vaccinatie zwangere vrouwen;
    • RVP jonge kinderen en meningokokken;
    • het prenatale huisbezoek;
    • hielprikscreening;
    • het 2 weken contact (beeldbellen of huisbezoek);
    • het consult van 4 weken met lichamelijk onderzoek. 

P

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen

    Het RIVM liet weten dat de PBM schaarste nog niet over is. De JGZ wordt weinig specifiek genoemd in de COVID-19 richtlijnen en dat kan ertoe leiden dat gedacht wordt dat de JGZ niet in de overwegingen wordt meegenomen. Dat is echter niet waar; de JGZ wordt zeker in de overleggen naar voren gebracht en meegenomen. Bij meer beschikbaar komen van PBM en veranderingen in de COVID-19 epidemiologie zal de JGZ in overweging worden genomen voor gebruik van PBM.

    Volgens het RIVM was het een misverstand dat het OMT zich zou buigen over het gebruik van PBM door de JGZ. Zij gaven aan dat bij alle discussies de JGZ actief genoemd en meegenomen wordt. De tekorten van medische mondkapjes zijn nog steeds zodanig, dat er prioritering moet plaats vinden. Zij blijven zeggen dat JGZ in principe met gezonde kinderen werkt, omdat vooraf uitgevraagd en meegegeven kan worden dat kinderen bij klachten "niet welkom" zijn. De richtlijnen blijven dus ongewijzigd.

R

  • Regels voor het consultatiebureau

    De nieuwe contact beperkende maatregelen gelden ook voor de consultatiebureaus: niet meer dan drie mensen tegelijk bij elkaar in één ruimte. BELANGRIJK: vraag ouders met maximaal 1 persoon met het kind naar het consultatiebureau te komen.

    • Zorg ervoor dat er één ouder en één kind per keer naar binnen gaan. 
    • Markeer de looprichting in de gangen en het gebouw, zorg dat er 1,5 meter ruimte is om elkaar te passeren bij binnenkomen en weggaan, of laat mensen om en om binnenkomen en weggaan. 
    • Ervoor zorgen dat in de wachtkamers genoeg ruimte is voor ouders/verzorgers om voldoende afstand van anderen te houden, markeer hiervoor 1,5 tussenruimte in de wachtkamer en in de spreekkamers.
    • Instrueer ouders/verzorgers om bij binnenkomst in de wachtkamer de handen te wassen met water en zeep.
    • Neem extra hygiëne maatregelen in spreekkamers en wachtkamers: ontsmet de boxen, bureaus, deurklinken, lichtschakelaars en kranen met alcohol of water en zeep indien er geen alcohol meer is.
    • Gebruik een eigen stethoscoop en ontsmet deze met alcohol (indien aanwezig, anders ook water en zeep, na ieder gebruik.
    • De materialen die in contact komen met baby of kind direct na gebruik, tussen twee kinderen, reinigen.
    • Handhygiëne bij medewerker voor en na ieder consult.
    • In de wachtkamer geen speelgoed, tijdschriften, boeken etc.
    • Geen koffie/thee/water aanbieden.

    Het landelijk beleid JGZ/COVID-19 heeft gevolgen voor ouders en kinderen m.b.t. hun bezoek aan het consultatiebureau. Bekijk de tipsheet van TNO 'Tips voor thuis met je gezin'.

S

  • Samenwerking

    Samenwerken is altijd belangrijk binnen de Jeugdgezondheidszorg. Maar in deze tijden van essentieel belang. We moeten met elkaar proberen om het aantal contacten binnen een gezin zo laag mogelijk te houden en de zorg toch zo optimaal mogelijk aan te bieden. Dit gaat alleen als we samenwerken. Een belangrijke samenwerking is die tussen de VSV’s (Verloskundige Samenwerkingsverband) en de JGZ. Deze samenwerking is nu, in het kader van Corona en het prenatale JGZ-huisbezoek, nóg belangrijker dan normaal. Uiteraard geldt dit ook voor de samenwerking van de preventieve JGZ in het sociaal domein en met andere professionals. Als er nog geen contact is,adviseren wij de jgz om zelf contact op te nemen. Kijk voor adressen van in je regio naar de website van CPZ

  • Schoolkinderen

    Veel JGZ-activiteiten voor schoolgaande kinderen zijn geschrapt. De extra zorg voor kinderen op het primair onderwijs en vervolgonderwijs wel door laten gaan maar alleen digitaal of telefonisch. Dus alleen als het nodig is en telefonisch of via beeldbellen.

    Jongeren en ouders actief verwijzen naar de website van www.jouwggd.nl en ouderchat.

  • Screeningen en gevolgen van uitstel

    Hieronder meer informatie voor JGZ-organisaties die met gemeenten en overige partners in gesprek gaan over het niet uitvoeren van bepaalde medische JGZ screeningen. 

    TNO heeft de gevolgen van uitstel van een aantal 'medische' screeningen (hart, heupen, visus, gehoor, groei (gewicht en lengte) en niet-scrotale testis) zo exact mogelijk weergegeven. Bekijk de pdf (A3 formaat)

    Je kunt hierbij ook deze JGZ-onderbouwing gebruiken 

  • Spanning in het gezin

    Nu gezinnen met kinderen veel thuis zitten en ouders met spanning over werk en financiën geconfronteerd worden, ontstaat er gemakkelijk spanning, stress en mogelijk ook vaker opvoedingsonmacht en huiselijk geweld. Zorg er voor dat je bij elk contact, ook telefonisch vraagt hoe het thuis gaat. Gebruik voor ondersteuning de digitale JGZ-communicatielijnen, breidt ze uit, of start ze op. Adviseer gezinnen om een vast dagritme te houden. Voor tips: zie ook Augeo Magazine.

T

  • Tolk

    Een conference call met tolk kun je houden met behulp van het Tolk- en Vertaal centrum. Bekijk de handleiding

U

  • Uitstel implementatie rotavirus vaccinatie

    Het is gebleken dat invoering van rotavirus vaccinatie per 1 juni niet haalbaar is. Over de invoering wordt een adviesaanvraag bij de Gezondheidsraad ingediend. Waarschijnlijk in het najaar van 2020 volgt uitsluitsel over het vervolg. Bekijk ook dit bericht

V

  • Vaccineren MenACWY

    Om lange wachtrijen bij het vaccineren en verspreiding van het coronavirus te voorkomen, worden jongeren individueel uitgenodigd op het consultatiebureau bij hen in de buurt voor de MenACWY vaccinatie Het is belangrijk dat de MenACWY-vaccinaties vóór 1 juli 2020 gegeven worden. Omdat meningokokken W nog steeds circuleert in Nederland is langer uitstel van vaccinatie geen optie. 

    Andere groepsvaccinaties, voor 9-jarigen (DTP/BMR) en 13-jarigen (HPV), worden uitgesteld tot na de zomervakantie. Met uitstel van een half jaar komt de bescherming tegen deze ziekten niet in gevaar. JGZ-organisaties die deze vaccinaties altijd al individueel geven, kunnen hier uiteraard gewoon mee doorgaan (bron: RVP Nieuws 16-3-2020).

  • Van Wiechen video's voor ouders

    TNO heeft vroegtijdig een do it yourself vragenlijst met video's voor de JGZ beschikbaar gesteld, zodat ouders voorafgaand aan een consult zelf kunnen kijken naar de ontwikkeling van het kind. De vragenlijst mag alleen naar ouders gestuurd worden als daar een gesprek op volgt, waarin de video’s en ervaringen van de ouders besproken worden. Over de wijze van notatie in het digitaal dossier wordt momenteel nagedacht. Zodra hier meer over bekend is zullen wij dat delen. De link naar de vragenlijst en de filmpjes is alleen beschikbaar voor de JGZ, na inloggen op de site van het Van Wiechen Ontwikkelingsonderzoek

Z

  • Zorgenkinderen

    Bij schoolgaande kinderen (PO/VO/SO) met extra zorgbehoefte/onderwijsondersteuning of kinderen in een onveilige thuissituatie kunnen ouders de extra zorgbehoefte/ondersteuning niet altijd leveren. JGZ-professionals kennen deze kinderen vaak al wel, en zij kunnen hierin proactief, op afstand, een signalerende en ondersteunende rol bieden. Ook hier kan een dagritme van structuur met Rust, Reinheid en Regelmaat een meerwaarde hebben, ondersteun de ouders en jeugdige in het opbouwen van een dagritme.

    Houd bij bezoek van cliënten rekening met het advies Social Distancing. Dus in ieder geval maximaal 1 (gezonde) volwassene bij een jeugdige, en minimaal 2 meter afstand laten houden. Hier eventueel je afspraken op aanpassen.

    Gemeenten zijn bezig met het zoeken van oplossingen voor kinderen die extra zorg nodig hebben om daarvoor opvangmogelijkheden te creëren.

  • Zorg op afstand

    Het informatievoorzienings team van GGD GHOR Nederland heeft contact gelegd met een organisatie die videoconsulten kunnen leveren. Zij zijn bijzonder enthousiast over deze service en hebben een positief advies voor gebruik afgegeven aan het GGD GHOR Nederland crisisteam. Zo ook over het Landelijk Corona Infocentrum. In diverse rubrieken vind je vragen en bijbehorende antwoorden. Deze informatie wordt dagelijks geüpdatet en aangevuld, met medewerking van Stichting BetrouwbareBron. In elk Inforium, pakketje informatie, zit voor de ontvanger een update knop. Ook andere aanbieders kunnen zorg op afstand ondersteunen: zie Zorg van Nu.

Deel dit met je netwerk

Landelijk JGZ beleid

Bekijk ook de pagina waar het aangepaste landelijke beleid beschreven staat.

Veelgestelde vragen

Bekijk ook deze vragen en antwoorden over het coronavirus.