Onderwerpen A-Z

Wat betekent het aangepaste landelijke advies voor mijn dagelijks werk? Hieronder vind je meer informatie over JGZ-onderwerpen van A t/m Z. Staat jouw onderwerp er niet tussen? Mail het landelijk JGZ-adviesteam via corona@ncj.nl

A   B   G   H   I   J   P   R   S   T   V   Z   

A

  • Aanpak in tijden van corona

    Veel organisaties maken een eigen aanpak, gebaseerd op het landelijke beleid en afgestemd op de lokale situatie. Door regionale of lokale verschillen in besmettingsgraad is dit bepalend voor de uitvoering. Organisatiegebonden informatie, waar andere organisaties hun voordeel mee kunnen doen, wordt geplaatst op Kennisnet, de besloten site van GGD GHOR. 

    Het Landelijk adviesteam tracht landelijke beleid, besluiten van de minister en richting vanuit het RIVM samen te vatten en zo nodig aan te passen voor de sector JGZ. 

  • Asielzoekerskinderen/kinderen van statushouders

    De zorg en vaccinaties voor nieuwkomers/Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) en jeugdigen zonder basisimmuniteit gaat zoveel mogelijk door.

B

  • Babymelk voeding (borst- en flesvoeding)

    Borstvoeding kan doorgaan als een moeder besmet is. Aangeraden wordt om borstvoeding te geven met een mondkapje en extra hygiënemaatregelen te nemen (handen wassen voor het aanraken van de baby of borsten, eigen borstkolf gebruiken en  fles en borstkolf goed schoon maken na gebruik). 

    Omdat het waarschijnlijk mogelijk is dat moeder de baby infecteert, valt het te overwegen om (afgekolfde) voeding door een gezond persoon te laten geven. Meer informatie

  • Beeldbellen

    Voor meer informatie over beeldbellen zie de pagina van ActiZ. Deze pagina biedt een overzicht van hulpmiddelen om met beeldbellen aan de slag te gaan en praktische tips.

  • Beslisboom neusverkouden kinderen

    Op basis van de richtlijnen van het RIVM is een beslisboom ontwikkeld voor ouders van kinderen vanaf circa 12 jaar in het voortgezet onderwijs, studenten in het mbo en hoger onderwijs, werkende jongeren en volwassenen, die mogelijk coronaklachten hebben.

    De beslisboom dekt niet alle situaties, het gaat bijvoorbeeld om de situatie hoe te handelen bij klachten maar niet hoe te handelen bij een positieve test. Het vo-protocol is daarin allesomvattend en altijd leidend. Zie: Beslisboom 12+.

    Bekijk ook de beslisboom 0-12 jaar

G

  • Groepsbijeenkomsten

    Groepsbijeenkomsten kunnen doorgaan, mits de algemene maatregelen (gezonde personen, niet komen bij klachten maar eerst testen, hygiëne maatregelen, voldoende ventilatie en afstand houden) gehandhaafd worden. 

    Voor meerdere bijeenkomsten in bijvoorbeeld een training kunnen ook  hybride vormen gekozen worden, bijvoorbeeld deelnemers om en om fysiek aanwezig en via beeldbellen. Dit kan het ook bij gesplitste groepen mogelijk maken om voldoende afstand te kunnen houden. En biedt deelnemers met gezondheidsklachten en/of een kwetsbare gezondheid de mogelijkheid om toch deel te nemen.

H

  • Handelingsperspectief JGZ in coronatijd voor kinderen, ouders en onderwijs

    Voor iedereen brengt deze tijd veranderingen in het dagelijks leven. Veel gezinnen kunnen in moeilijkheden komen. De JGZ is juist in deze tijd van vitaal belang, mits ze haar rol actief oppakt; door contacten met ouders, met ketenpartners en gemeenten. Als (medisch/verpleegkundige) vraagbaak en adviseur. Tijdens contactmomenten met ouders en jeugdigen (ftf en op afstand), door een actieve benadering van onderwijs en ketenpartners, door onderlinge afstemming.

  • Hielprik en gehoorscreening

    Neem vooraf telefonisch contact op, en doe de gezondheidscheck en om de duur van het contact van de screener met het gezin te verkorten is het advies om alvast de voorbereiding op de screening te doen. 

    • Uitleg over de hielprik en de gehoorscreening;
    • invullen van de hielprikkaart (duur zwangerschap, huisarts, geboortedatum, geboortegewicht, thuis/ziekenhuisbevalling, bloedtransfusie, datum bloedafname, bijzonderheden);
    • uitleg over sikkelcel- en Scidziekte;
    • toestemming voor anoniem wetenschappelijk onderzoek;
    • gegevens in JGZ-dossier verwerken;
    • wat verder ter sprake komt;
    • vragen naar klachten van gezinsleden.
    • Indien in het huis één of meer huisgenoten of andere personen zijn met  verkoudheidsklachten, vraag dan of er al getest is, zo ja, wat de uitslag was. Zo niet, dan is het advies om dit als eerste te doen, en even de uitslag af te wachten indien het tijdspad dat nog mogelijk maakt. Zo niet, vraag dan of een ander gezond persoon (buiten het gezin)  aanwezig kan zijn en/of met het kindje naar de jgz locatie kan komen.

    Als vooraf bellen niet lukt vraag dan aan de deur naar corona klachten bij gezinsleden:

    Indien in het huis geen personen met gezondheidsklachten zijn dan gelden de huidige corona-hygiënemaatregelen. 

  • Huisbezoeken

    Huisbezoeken kunnen plaatsvinden indien vooraf een gezondheidscheck aangeeft dat iedereen in het gezin gezond is en de huidige corona-hygiënemaatregelen worden toegepast. Huisbezoeken kunnen ook worden vervangen door beeldbellen, waarbij je de jeugdige in beeld kunt vragen. Het is aan de professional om in afstemming met de ouder(s) of jeugdige tot een optimale begeleidingsvorm te komen. Waarbij het goed is om als je professional te realiseren, dat de hele situatie met de corona, dreigende werkloosheid, oplopende armoede en het thuiswerken kan leiden tot of heeft geleid tot spanningen en stress. Benoem dit in je contacten en geef ruimte om het te bespreken. Oplossen kun je het waarschijnlijk niet, luisteren en eventueel advies geven wel.

  • Huisbezoeken programma's kwetsbare gezinnen

    Het gaat om o.a. VoorZorg, Stevig Ouderschap, VIB, en andere huisbezoeken programma’s.

    Deze (interventie)programma’s zijn er om ernstige opvoedingsonmacht bij (zeer) risicovolle gezinnen te verminderen, en daarmee de kinderen en hun ouders een beter toekomstperspectief te geven. Juist in deze tijden van stress en minder sociale contacten des te meer van belang. Het advies is dan ook de huisbezoeken richtlijnen zoals boven genoemd te volgen en evt creatief met de mogelijkheden om te gaan.

  • HygiĆ«nisch werken in de JGZ

    In sommige stukken wordt verwezen naar de richtlijnen hygiënisch werken in de jgz; de meeste organisaties hebben een hierop gebaseerd eigen hygiëne protocol. Voor de volledigheid melden we hier het oorsponkelijke stuk; bij het doornemen moet er wel rekening gehouden worden dat dit stuk uit 2009 is, en dat er natuurlijk wel verdere ontwikkelingen zijn geweest in de JGZ. En uiteraard zijn de corona-gerelateerde aangescherpte richtlijnen hierin niet opgenomen, maar wel leidend. Richtlijn Veilig werken in de JGZ, 2009

I

  • Inloopspreekuren

    Inloopspreekuren kunnen, evt op afspraak om de klantstromen te reguleren, doorgaan voor vragen, problemen en vaccinaties. Wel geldt hier ook: eerst een gezondheidscheck.

J

  • Jeugdgezondheidszorg

    Jeugdgezondheidszorg gaat zo veel mogelijk door. Richt je werk anders in: doe waar mogelijk digitale contactmomenten en varieer met face-to-face-contacten. Ken je (risico)gezinnen, en neem actief contact op.

    Vraag ouders om maximaal met 1 niet verkouden persoon naar het consultatiebureau of spreekuur te komen en thuis te blijven bij klachten. De grootste prioriteit voor face to face contact hebben:

    • Maternale kinkhoest vaccinatie zwangere vrouwen;
    • RVP jonge kinderen en meningokokken;
    • het prenatale huisbezoek;
    • hielprikscreening en neonatale gehoorscreening;
    • het 2 weken contact (beeldbellen of huisbezoek);
    • het contactmomenten van zuigelingen.

    Overleg met ouders/jeugdige en /of school welke behoefte er is. En beoordeel professioneel wat mogelijk is. Blijf in goed contact met scholen, zodat je weet wat er speelt en over welke jeugdigen er zorgen zijn, zodat je hen kunt ondersteunen en ernaar kunt handelen. Zo houd je ook schoolgaande jeugdigen (in een kwetsbare situatie) in beeld.

P

  • Prenatale samenwerking

    Samenwerken is altijd belangrijk binnen de Jeugdgezondheidszorg. Maar in deze tijden van essentieel belang. We moeten met elkaar proberen om het aantal contacten binnen een gezin zo laag mogelijk te houden en de zorg toch zo optimaal mogelijk aan te bieden. Dit gaat alleen als we samenwerken. Een belangrijke samenwerking is die tussen de VSV’s (Verloskundige Samenwerkingsverband) en de JGZ. Deze samenwerking is nu, in het kader van Corona en het pre- en postnatale JGZ-huisbezoek, nóg belangrijker dan normaal. Uiteraard geldt dit ook voor de samenwerking van de preventieve JGZ in het sociaal domein en met andere professionals. Als er nog geen contact is,adviseren wij de jgz om zelf contact op te nemen. Kijk voor adressen van in je regio naar de website van CPZ.

R

  • Regels voor het consultatiebureau en spreekuurcontacten

    De nieuwe contact beperkende maatregelen gelden ook voor de consultatiebureaus: niet meer dan drie mensen tegelijk bij elkaar in één ruimte. BELANGRIJK: vraag ouders met maximaal 1 persoon met het kind naar het consultatiebureau te komen.

    • Zorg ervoor dat er één ouder en één kind per keer naar binnen gaan. 
    • Markeer de looprichting in de gangen en het gebouw, zorg dat er 1,5 meter ruimte is om elkaar te passeren bij binnenkomen en weggaan, of laat mensen om en om binnenkomen en weggaan. 
    • Zorg ervoor dat in de wachtkamers genoeg ruimte is voor ouders/verzorgers om voldoende afstand van anderen te houden, markeer hiervoor 1,5 tussenruimte in de wachtkamer en in de spreekkamers.
    • Instrueer ouders/verzorgers om bij binnenkomst in de wachtkamer de handen te wassen met water en zeep.
    • Neem extra hygiëne maatregelen in spreekkamers en wachtkamers: ontsmet de boxen, bureaus, deurklinken, lichtschakelaars en kranen met alcohol of water en zeep regelmatig, maar in ieder geval voor en na de bijeenkomst.
    • Gebruik een eigen stethoscoop en ontsmet deze regelmatig met alcohol of met water en zeep.
    • Reinig de materialen die in contact komen met baby of kind direct na gebruik, tussen twee kinderen.
    • Hanteer de regels voor handhygiëne bij medewerker; voor en na ieder consult reinigen.
    • Plaatst in de wachtkamer liever geen speelgoed, tijdschriften, boeken etc.
    • Bied geen koffie/thee/water aan.

S

  • Samenwerking perinataal

    Samenwerken is altijd belangrijk binnen de Jeugdgezondheidszorg. Maar in deze tijden van essentieel belang. We moeten met elkaar proberen om het aantal contacten binnen een gezin zo laag mogelijk te houden en de zorg toch zo optimaal mogelijk aan te bieden. Dit gaat alleen als we samenwerken. Een belangrijke samenwerking is die tussen de VSV’s (Verloskundige Samenwerkingsverband) en de JGZ. Deze samenwerking is nu, in het kader van Corona en het pre- en postnatale JGZ-huisbezoek, nóg belangrijker dan normaal. Uiteraard geldt dit ook voor de samenwerking van de preventieve JGZ in het sociaal domein en met andere professionals. Als er nog geen contact is,adviseren wij de jgz om zelf contact op te nemen. Kijk voor adressen van in je regio naar de website van CPZ

  • Samenwerking schoolgaande kinderen

     

    In het algemeen kunnen de JGZ activiteiten voor schoolgaande kinderen plaatsvinden, maar zij zullen in vormgeving mogelijk variëren, afhankelijk van de mogelijkheden en ruimtes op de scholen. Kijk in de dossiers welke kinderen in kwetsbare situaties opgroeien en geef die extra aandacht, monitor kinderen tijdens groepsactiviteiten van de school, sluit aan bij lokale mogelijkheden en alternatieven. En houd goed contact met je scholen, overleg met hen wat nodig en mogelijk is

    Jongeren en ouders kun je actief verwijzen naar de website van www.jouwggd.nl, het platform Jongeren Hulp Online en ouderchat. Vraag scholen deze informatie op hun website te zetten.

    Indien door een toename van het aantal besmettingen in een bepaald gebied veel JGZ-activiteiten voor schoolgaande kinderen worden geschrapt, wordt getracht de extra zorg voor schoolgaande kinderen wel zoveel mogelijk door laten gaan, maar overwegend digitaal of telefonisch; in lijn met de lokaal geldende richtlijnen. Dus alleen als het nodig is en dan telefonisch of via beeldbellen.

  • Schoolverzuim

    Scholen hebben regelmatig te maken met ouders die vanwege angst voor besmetting met het coronavirus hun kinderen thuishouden. Bied als jeugdarts/jeugdverpleegkundige scholen aan om in gesprek te gaan met deze jeugdigen/ouders. Neem hun angst serieus, bespreek deze angst en bespreek de mogelijkheden om wel naar school te komen en/of thuis zoveel mogelijk onderwijs te volgen. Deze tijd geeft nu eenmaal wat ruis met betrekking tot schoolverzuim en ziekteverzuim onder scholieren. Er zullen jeugdigen/ouders zijn die in onze ogen mogelijk 'misbruik' maken van de situatie. Maar ook als dat al het geval zou zijn, ook - of nog beter: juist - dan is er alle reden om open het gesprek in te gaan en proberen te achterhalen wat er werkelijk speelt; open, onbevooroordeeld en samen op zoek gaan naar oplossingen. Hier kan de JGZ-professional een grote rol bij spelen en zowel jeugdigen/ouders als scholen in ondersteunen.

  • Spanning in het gezin

    Als gezinnen met kinderen veel thuis zitten (schooluitval, verkouden, wachtend op testuitslag, etc.) en ouders met spanning over werk en financiën geconfronteerd worden, kan er gemakkelijk spanning/stress ontstaan en mogelijk ook vaker opvoedingsonmacht en huiselijk geweld. Zorg er voor dat je bij elk contact, ook telefonisch, vraagt hoe het thuis gaat. Gebruik voor ondersteuning de digitale JGZ-communicatielijnen, breidt ze uit, of start ze op. Adviseer gezinnen om een vast dagritme te houden. Voor tips: zie ook Augeo Magazine.

T

  • Taxatiemethodieken

    De taxatiemethodieken GIZ en SamenStarten en SPARK zijn ook goed digitaal toepasbaar. Zeker ook nu in corona tijd is vroegsignalering belangrijk. 

  • Tolk

    Een conference call met tolk kun je houden met behulp van het Tolk- en Vertaal centrum. Bekijk de handleiding

V

  • Vaccineren

    Vaccinaties zijn noodzakelijke zorg en dienen ook tijdens de COVID-19-pandemie te worden toegediend. Uiteraard gelden ook hier de algemene maatregelen rond gezondheid en afstand houden. Bekijk het addendum

  • VVE Voorzieningen

    Verwijzing naar VVE voorzieningen is een taak de die JGZ in vele gemeenten uitvoert. De geluiden of dit doorgang heeft gevonden zijn divers. Het is voor de JGZ van belang zich te realiseren, dan kinderen die naar een VVE verwezen worden veelal uit de kwetsbare groepen komen. Dit zijn de kinderen/gezinnen waar de jgz extra aandacht aan moet schenken, ook in corona-tijd! Om deze kinderen optimale kansen te geven, zal de JGZ alert moeten zijn en conform de lokale afspraken naar de VVE verwijzen.

Z

  • Zorgenkinderen

    Bij kinderen met extra zorgbehoefte/onderwijsondersteuning of kinderen in een onveilige thuissituatie kunnen ouders de extra zorgbehoefte/ondersteuning niet altijd leveren. JGZ-professionals kennen deze kinderen vaak al wel, en zij kunnen hierin proactief, op afstand, een signalerende en ondersteunende rol bieden. Ook hier kan een dagritme van structuur met Rust, Reinheid en Regelmaat een meerwaarde hebben, ondersteun de ouders en jeugdige in het opbouwen van een dagritme.

    Houd bij Face to face contact van cliënten rekening met het advies de algemeen geldende adviezen rond afstand houden en gezondheidscheck. Hier eventueel je afspraken op aanpassen.

  • Zorg op afstand

    Het informatievoorzienings team van GGD GHOR Nederland heeft contact gelegd met een organisatie die videoconsulten kunnen leveren. Zij zijn bijzonder enthousiast over deze service en hebben een positief advies voor gebruik afgegeven aan het GGD GHOR Nederland crisisteam. Zo ook over het Landelijk Corona Infocentrum. In diverse rubrieken vind je vragen en bijbehorende antwoorden. Deze informatie wordt dagelijks geüpdatet en aangevuld, met medewerking van Stichting BetrouwbareBron. In elk Inforium, pakketje informatie, zit voor de ontvanger een update knop. Ook andere aanbieders kunnen zorg op afstand ondersteunen: zie Zorg van Nu.

Deel dit met je netwerk

Landelijk JGZ beleid

Bekijk ook de pagina waar het aangepaste landelijke beleid beschreven staat.

Veelgestelde vragen

Bekijk ook deze vragen en antwoorden over het coronavirus.