Wat is VoorZorg?

VoorZorg is een programma voor jonge vrouwen tot 25 jaar die zwanger zijn van hun eerste kind en weinig of geen opleiding hebben genoten. Zij krijgen verpleegkundige ondersteuning bij hun zwangerschap en bij de verzorging en opvoeding van hun kind, totdat het kind 2 jaar oud is. Een traject van VoorZorg (2,5 jaar) kost ongeveer €14.000.-. 

VoorZorg bestaat uit een intensief schema van huisbezoeken van 1 à 1½ uur uitgevoerd door speciaal daar voor opgeleide VoorZorgverpleegkundigen met ervaring in de JGZ. De huisbezoeken beginnen zo vroeg mogelijk in de zwangerschap (uiterlijk 28 weken zwangerschap) tot het kind 2 jaar is. Gemiddeld zijn er twee huisbezoeken per maand. In de eerste maand van het programma en tijdens de eerste zes weken na de geboorte gaan de VoorZorg verpleegkundigen wekenlijks op huisbezoek. 

Lees meer in de factsheet VoorZorg en bekijk de infographic VoorZorg

Let op! De genoemde kosten van Voorzorg in de infographic zijn gebaseerd op prijspeil 2016, het aantal geboortes op CBS gegevens 2016. Dit wordt z.s.m. aangepast. 

De belangrijkste doelstellingen van VoorZorg zijn verbetering van het zwangerschaps- en geboorteproces voor moeder en kind, verbetering van de gezondheid en ontwikkeling van het kind, en verbetering van de persoonlijke ontwikkeling van de moeder en haar mogelijkheden voor opleiding en werk, zodat zij meer kan betekenen voor haar kind.

Tijdens de huisbezoeken werken de VoorZorgverpleegkundigen met de moeders aan zes domeinen/onderwerpen:

1. Gezondheid moeder
Dit domein omvat zowel de fysieke als mentale gezondheid van de moeder. Ook wordt er thema’s besproken die gaan over een gezonde start voor de baby, zoals borstvoeding geven en gezonde eetpatronen.

2. Gezonde omgeving
Het domein ‘gezonde omgeving’ staat in het teken van het creëren van een veilige en gezonde omgeving voor het kindje. Huisvesting, huiselijk geweld en de financiele situatie zijn onderwerpen die aan bod komen. 

3. Levensloop moeder
De 'hartenwens' van moeder staat centraal binnen dit domein: gezinsplanning, (terug)begeleiding naar een opleiding of school, bij het vinden van passend werk én hoe dit te combineren met de zorg voor een kind zijn thema's binnen dit domein. 

4. Moederschap
Binnen dit domein draait het om de invulling van de moederrol, fysieke verzorging en zorg voor emoties en gedrag. De rol van moeder als opvoeder wordt besproken.

5. Familie en vrienden
Gestreefd wordt naar het versterken van het netwerk, zoals familie, vrienden en de partnerbetrokkenheid.

6. Gebruik van gemeenschapsvoorzieningen
Gebruik van al bestaande voorzieningen, zoals het gaan naar de JGZ (het consultatiebureau), wordt gestimuleerd. De VoorZorgverpleegkundige heeft de sociale kaart goed in beeld en biedt hierin ondersteuning aan de cliënt.

Bekijk hier ook de uitgebreide toelichting op de domeinen.

Uitgangspunten

De beoogde doelgroep van VoorZorg bestaat uit zwangere vrouwen die:

  • nog niet eerder een levend geboren kind hebben gekregen
  • uiterlijk 28 weken zwanger zijn
  • maximaal 25 jaar zijn
  • te maken hebben met meerdere meerdere risico's
  • opleidingsniveau hebben van maximaal lbo/vbo, praktijkonderwijs, of VMBO basis-of kaderberoepsgerichte leerweg. Of maximaal twee jaar onderwijs in een andere schoolopleiding in het voorgezet onderwijs aansluitend op het basisonderwijs
  • de Nederlandse taal enigzins beheersen

Succesfactoren

Een goede relatie tussen de verpleegkundige en de moeder is een belangrijke voorwaarde voor het slagen van het programma én een leerervaring voor de moeder. Tijdens de uitvoering van VoorZorg werkt de verpleegkundige samen met de moeder aan gestructureerde gedragsverandering, realistische en haalbare doelen en het versterken van de vaardigheden van de moeder. Daarbij beantwoordt de verpleegkundige de vragen van de moeder en betrekt zij het sociale netwerk van de moeder bij het programma. Ook wordt gewerkt met de methode Video-hometraining, in samenwerking met de Associatie voor Interactiebegeleiding en Thuisbehandeling (AIT).

Het programma VoorZorg past uitstekend bij de transformatie-doelen in het “nieuwe” jeugdstelsel. VoorZorg wordt namelijk afgestemd op het aanbod van bestaande voorzieningen. Deze vrouwen leren hun sociale netwerk beter te benutten en worden aangemoedigd gebruik te maken van de bestaande algemene (zorg)voorzieningen, zoals het consultatiebureau. Met het programma VoorZorg worden deze hoog risico jonge vrouwen ondersteund met als doel zware opvoedingsproblemen, waaronder kindermishandeling, te voorkomen dan wel terug te dringen en daarmee op termijn de kosten voor de jeugdhulp te verminderen.

Deel dit met je netwerk

Achtergrond

VoorZorg is gebaseerd op het Amerikaanse programma 'Nurse-Family Partnership' (NFP), dat ontwikkeld is door professor David Olds en in een 30 jaar durend onderzoek effectief is gebleken. Kinder- en jeugdpsychiater Alfons Crijnen nam het initiatief om het programma voor Nederland toegankelijk te maken.

Hier vindt u verdere informatie:

Geschiedenis

Contactpersoon

Trudy Dunnink

Telefoon: 06 - 53 97 53 27

E-mail: tdunnink@ncj.nl