JGZ en ouderschap

Het thema ouderschap is niet nieuw voor de JGZ. Toch is het nodig meer te investeren in ouderschap. Het structureel ingaan op het opvoedvertrouwen, de ouderschapsbeleving en het welzijn van ouders verdient aandacht in de JGZ en vraagt verbinding met ouders.

Voor ouders én professionals is het niet vanzelfsprekend om met elkaar in gesprek te gaan over het ouderschap. Uit onderzoek van het lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding blijkt dat ouders vinden dat hun eigen deskundigheid onvoldoende wordt meegenomen in gesprekken met professionals. Dit maakt ouders onzeker en het zorgt ervoor dat zij niet de hulp vragen en krijgen die zij nodig hebben in hun ouderschap. De JGZ kan een belangrijke rol spelen door verbinding te maken met ouders en daarmee een veilige plek bieden waar ouders hun ouderschapservaring kunnen delen en terecht kunnen met vragen. Daarnaast is het belangrijk dat ouders een luisterend oor ervaren en passend advies krijgen. Dit heeft een positieve invloed op het opvoedhandelen van ouders. Deze steun kan stress en onzekerheid bij ouders verlichten, waardoor ouders over het algemeen meer tevreden zijn met de opvoeding.

In verbinding zijn met ouders

In verbinding zijn met ouders is de belangrijkste voorwaarde om met ouders te kunnen werken. Dit vraagt inzet van professionals:

  • Het proces van de ouder centraal stellen naast het proces van het kind.
  • Professionele nabijheid in plaats van professionele afstand: Geef ruimte aan het ‘menselijke’ van jezelf en van de ander.
  • In verbinding zijn met jezelf. Als je zelf geraakt wordt vanuit je eigen ervaringen, kan dat effect hebben op de verbinding. Wees alert op wat er gebeurt waardoor je de verbinding niet verliest.
  • Jezelf zien en serieus nemen als instrument. Jezelf kennen (wat is van mij, wat is van de ander).
  • Samen op ontdekkingsreis: Continu afstemmen, nieuwsgierig zijn en vragen stellen.

Ouders knappen enorm op als ze af en toe even stoom kunnen afblazen, even klagen of samen verwachtingen managen. Zo voorkom je dat gevoelens te hoog oplopen. Als professional mag je impliciet suggestieve vragen stellen om ouders uit te nodigen dit te gaan doen. Het is prettig om eerst even het kind te ‘parkeren’ en in te gaan op de ouder: Hoe gaat het vandaag met je, wat vind je belangrijk, waar zit je zorg?

Ouderschap maakt kwetsbaar

Voor ouders is het vaak ontzettend spannend om in gesprek te gaan over een specifieke situatie met hun kind. Het is daarom belangrijk om eerst een goede vertrouwensband op te bouwen met de ouder. Om goed zicht te kunnen krijgen op deze situatie gaat het om de achterliggende vraag: waarom reageert en gedraagt deze ouder zich in deze situatie op deze manier?

Uit de comfortzone

Je vraagt daarmee van de ouder om uit zijn/haar comfortzone te komen. Dit kan gepaard gaan met specifiek gedrag. Zo kan de ouder boos reageren of zich juist terugtrekken en stil worden. Dit gedrag heeft ook effect op jou als professional. Om adequaat te reageren op deze ouder en de verbinding te houden of terug te pakken zullen ook professionals uit de comfortzone moeten treden.

Toegevoegde waarde

Het is belangrijk om als professional van toegevoegde waarde te kunnen zijn voor de ouder in het proces van het ouderschap. Dat kan onder meer op de volgende aspecten:

  • Het kunnen reflecteren op de rol van ouder
  • Zich comfortabel voelen in het ouderschap.
  • Vergroten van de samenwerking tussen ouders
  • Vergroten van goede ouderervaringen
  • Versterken van het sociale netwerk van de ouder

Kortom, een jeugdgezondheidszorg die zich écht bekommert om de opvoeding van kinderen moet zich ook echt bekommeren om het welzijn en de 'uitrusting' van de ouders van deze kinderen.

Advies op maat? Neem vrijblijvend contact met ons op >

Deel dit met je netwerk

Consultatiebureau hart test

Infosheet

Gebaseerd op de kennis van onder meer het lectoraat Ouderschap & Ouderbegeleiding, José Koster en de ouderschapstheorie van Alice van der Pas ontwikkelde het NCJ een infosheet speciaal voor JGZ-professionals. 

Bekijk de infosheet 'Investeren in Ouderschap' (PDF)

Preventieagenda

Ouderschap is één van de pijlers uit de JGZ Preventieagenda