De JGZ aan zet

Om je te helpen bij de Aanpak van Armoede vind je hieronder o.a. links naar interventies, bruikbare tips en materialen van andere JGZ-collega’s, informatie voor jeugdigen en ouders, relevante websites, good practices en video's. Bedoeld voor iedereen binnen de JGZ die werkt met en voor gezinnen in armoede en hier iets aan wil doen.

Interventies

  • Armoede en Gezondheid van kinderen
    Een interventie gericht op kinderen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar bij wie de JGZ een gezondheidsrisico signaleert dat samenhangt met geldgebrek in het gezin. Kern van de interventie is de nauwe samenwerking tussen de JGZ en de gemeentelijke dienst Sociale Zaken. 'Armoede en gezondheid' bestaat uit vier stappen welke uitgevoerd of begeleid worden door een JGZ-medewerker. 
  • Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften (GIZ)
    Methodiek die professionals helpt om samen met ouders en jeugdigen te bepalen hoe het gaat en wat er nodig is. Ook op het gebied van financiën. De GIZ-methodiek past binnen het werkproces van alle professionals uit het brede sociale jeugddomein.
  • Gezonde kinderen in krappe tijden
    Binnen de Academische Werkplaats Jeugd in Twente – zorg voor kinderen in armoede, is deze interventie ontwikkeld voor gezinnen in armoede. Deze interventie zet in op het bevorderen van de gezondheid van kinderen (4-12 jaar) door ouders hiervoor handvatten te geven (stimuleren van eigen kracht). Inmiddels is ook het evaluatierapport verschenen. Dit evaluatierapport geeft een overzicht van de ervaringen en adviezen van de 'tandems professional-ervaringsdeskundige' die het programma uitvoeren. Op basis hiervan zijn aanpassingen doorgevoerd in het programma en de training.
  • SamenStarten
    Een methode van vroegtijdige risicosignalering, gevolgd door een serie huisbezoeken aan gezinnen met (startende) opvoedingsproblemen. Dit heeft een grote preventieve waarde, met name ook in het voorkómen van kindermishandeling en andere ernstige vormen van opvoedingsproblematiek. Deze gespreksmethode maakt ook armoede bespreekbaar.

JGZ-organisaties inspireren

Volksgezondheid Gemeente Utrecht

GGD Drenthe

GGD regio Utrecht

Websites en materialen

  • BV Familie heeft een overzicht voor jeugdigen en ouders gemaakt voor mogelijke financiële ondersteuning. Professionals kunnen jeugdigen en ouders die in armoede leven hierop wijzen of eventueel helpen bij de aanvragen.
  • Divosa, de vereniging van gemeentelijke directeuren in het sociaal domein, heeft een interessante website met informatie over armoede en sociale uitsluiting. Als het nodig is, kunnen inwoners rekenen op ondersteuning van Divosa-leden. Niet alleen bij het vinden van werk, voldoende inkomen of hulp bij problematische schulden. Maar ook wanneer voor deelname aan de samenleving integratie, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp of onderwijs nodig is.
  • De Kinderombudsman heeft in 2017 in kaart gebracht hoe kinderen en jongeren door armoede in hun ontwikkeling belemmerd worden en of bestaand armoedebeleid en voorzieningen aansluiten bij wat zij nodig hebben om perspectiefvol op te groeien. Uit het onderzoek blijkt dat kinderen en jongeren in armoede op alle levensgebieden achterstand oplopen en de aanpak van armoede op dit moment nog te weinig samenhangend is. In het rapport worden meer dan veertig aanbevelingen gedaan voor een integrale aanpak, waarbij om te beginnen de situatie van kinderen thuis meer aandacht moet krijgen.
  • Laaggeletterdheid en armoede gaan vaak hand in hand. Laaggeletterdheid wordt net als armoede vaak van generatie op generatie doorgegeven. Preventie is daarom van groot belang. Op deze pagina van de pijler Gezondheid van de JGZ Preventieagenda, vind je meer informatie over laaggeletterdheid.
  • Mini documentaire ‘Levenslang’ is een bijdrage vanuit het programma Gelijke Kansen van het Ministerie van OCW aan de Alliantie Kinderarmoede. De Alliantie Kinderarmoede brengt organisaties uit alle hoeken van de samenleving bij elkaar om samen nieuwe, creatieve en slimme oplossingen te bedenken voor de aanpak van kinderarmoede. De doelstelling? In 2030 mag geen enkel kind de dupe zijn van armoede en zijn er geen nieuwe gezinnen die in armoede terechtkomen.
  • Missing Chapter Foundation: jaarverslag van de pilot 'Kansrijk opgroeien voor alle kinderen in Nederland' hierin legden de Raden van Kinderen van 5 Nederlandse gemeenten haarscherp de onzichtbare aspecten bloot van het hardnekkige, complexe en pijnlijke vraagstuk ‘Armoede’.
  • Movisie dossier ‘Wat werkt bij de aanpak van armoede’ vermeldt de meest recente inzichten vanuit onderzoek en praktijk naar werkzame factoren in de aanpak van armoede. Lees ook dit artikel over het verlagen van stress voor mensen in armoede.
  • NRC-special over armoede als risicofactor voor gezondheid. Zeer rijke mensen leven bijna 7,5 jaar langer dan zeer arme. Zwaar werk, geldgebrek en chronische stress eisen hun tol.
  • Omgaan met armoede op scholen (een handreiking voor po en vo) is gemaakt in opdracht van de ministeries van SZW en OCW (Programma gelijke Kansen). Deze handreiking biedt een werkwijze voor scholen in drie fasen: het signaleren en bespreekbaar maken van armoede, het ondersteunen bij armoede en het stimuleren van leerlingen en ouders. Voor de JGZ wordt momenteel gekeken welke informatie er nodig is en op welke wijze die informatie gebundeld gaat worden voor de JGZ-organisaties en -professionals.
  • Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving Advies: Eenvoud loont heeft de focus op preventie. Hoe te voorkomen dat kleine schulden grote schulden worden, dat behapbare financiële verplichtingen een onoverkomelijke berg worden waaruit nauwelijks nog een weg te vinden is.
  • RIVM-Loket Gezondleven: themadossier Armoede, schulden en gezondheid geeft onder andere aan welke stappen je kunt zetten om armoede en gezondheid in samenhang aan te pakken. Je vindt interventies en voorbeelden, instrumenten, feiten & cijfers en een landelijk kader en programma's.
  • Schouders eronder is een samenwerkingsverband tussen Divosa, de Landelijke Cliëntenraad, NVVK, Sociaal Werk Nederland en de VNG ten behoeve van kennisontwikkeling, innovatie en professionalering schuldhulp. Hun toolkit 'Blijf in verbinding met laaggeletterden' is een hulpmiddel voor schuldhulpverleners om in gesprek te gaan en de verbinding te houden met laaggeletterden. De toolkit bevat iconen waarmee je uitleg kunt geven over geldzaken en het traject van schuldhulpverlening.
  • Sterk uit armoede heeft de verhalenbundel ‘Sterk uit Armoede, opgeleide ervaringsdeskundigen vertellen hun krachtige verhaal’ uitgebracht. Tien opgeleide ervaringsdeskundigen in generatiearmoede en sociale uitsluiting schetsen hierin een beeld van hun achtergrond en hoe de opleiding het hen mogelijk heeft gemaakt om nu het verschil te maken in de aanpak van (generatie)armoede op de werkplek waar ze actief zijn. Deze verhalenbundel is (mede) mogelijk gemaakt door Kans voor de Veenkoloniën, een programma met als doel om in acht jaar tijd gezondheidswinst in de elf Veenkoloniale gemeenten in Groningen en Drenthe te behalen. Het boekje levert een bijdrage aan een duurzame aanpak van armoede met behulp van veel krachtige ervaringsdeskundigen.
  • ZonMw heeft diverse onderzoeksresultaten rondom armoede gepubliceerd zodat deze kennis gebruikt kan worden om gezinnen te ondersteunen naar een betere situatie. 

Deel dit met je netwerk

Deel jouw kennis!

Wil jij ook de andere (JGZ-)organisaties inspireren? Neem dan contact op met Petra Kletter.

Vanuit de Alliantie Kinderarmoede zijn wij ook benieuwd naar de geluiden die de partners van de Alliantie Kinderarmoede opvangen. Waar ligt de behoefte van kinderen in armoede op dit moment en hoe kunnen we hier gezamenlijk gehoor aan geven? Ben je als JGZ-organisatie (nog) geen partner van de Alliantie Kinderarmoede, maar wil je ook delen wat je ziet en samen nadenken over een oplossing? Neem dan contact op met Petra Kletter

Contactpersoon

Petra Kletter

Telefoon: 06 - 53 97 58 14

E-mail: pkletter@ncj.nl