62. Zit op billen met gestrekte benen

grove motoriek

Achtergronden

 
Ontwikkelingsveld

Grove motoriek.

Neurologisch aspect

Het zitten is op de leeftijd van 9 maanden zo ver ontwikkeld dat het kind in staat is te zitten met gestrekte rug en een goede romp­ en hoofdbalans. Ook wanneer de benen van het kind zijn (worden) gestrekt kan het kind deze houding handhaven. Het kind hoeft nog niet zelfstandig te kunnen zitten. Lichte zit­kyfose komt nog voor, doch op het ondereinde van de rug zitten, de zogenaamde sacrum­zit, is op deze leeftijd pathologisch. De bilspleet is bij laatstgenoemde zithouding niet zichtbaar (zie voor meer informatie hoofdstuk 3).

   
Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

39 weken (9 maanden).

Spreiding

Dit kenmerk maakt onderdeel uit van het neurologisch onderzoek. Een negatieve bevinding is alarmerend na de leeftijd van 5 à 6 maanden. Het hanteren van een p90­leeftijd is op dit kenmerk niet van toepassing. In het SMOCK hadden 96 à 98% van de kinderen in deze cohort van consultatiebureaukinderen op de leeftijd van 39­42 weken een positieve score.

   
Onderzoekmethode

 

Uitgangspositie kind

Het kind zit op de onderzoektafel, zo nodig gesteund bij de heupen door de onderzoeker. Het kind neemt in zit over het algemeen spontaan een houding aan, waarbij de heupen en knieën geflecteerd en de heupen geabduceerd zijn (knieën uit elkaar), omdat deze houding de meeste stabiliteit geeft.

Uitvoering onderzoek

De onderzoeker steunt met één hand de romp van het kind en strekt met de andere hand de knieën en brengt deze bij elkaar.

Observatie

De onderzoeker let op de stand van de rug en het bekken en de zichtbaarheid van de bilspleet.

   
Beoordeling

 

Positief

Het kind zit op de billen, waarbij de bilspleet zichtbaar is (zie figuur kenmerk 62a).

Negatief

Het kind zit op het ondereind van de rug (sacrum­zit); de bilspleet is niet zichtbaar (zie figuur kenmerk 62b).

Kenmerk 62 Zit op billen met gestrekte benen
Registratie

+ Bij positieve respons.

-­ Bij negatieve respons.

Discipline JV, VS en JA mogen alle onderdelen doen
Informatie over overleg / consultatie  Indien de JV het kenmerk uitvoert volgt op een negatieve score altijd overleg met VS/JA. 
Alarmsymptoom

 Zitten op het ondereind van de gebogen rug (sacrum) zit; op korte termijn consultatie van VS/JA.

   
Overweging

Zitten op het ondereind van de gebogen rug, terwijl de benen gestrekt op de onderlaag worden gehouden, is na de leeftijd van 5 tot 6 maanden alarmerend (Touwen, 1990, 1992).

Bij hypertonie (bijvoorbeeld bij spastische di­ of tetraplegie) is de balans tussen bekken­, heup­ en bovenbeenmusculatuur gestoord in de zin dat flexie in de heup onvoldoende mogelijk is, waardoor het kind bij passief gestrekte benen niet op zijn billen kan zitten.

Bij hypotonie kan het kind zijn spieren onvoldoende aanspannen, waardoor het met een sterke kyfose op de onderkant van de rug zal zitten, waarbij de bilspleet niet zichtbaar is.

 

Referenties Bijlage 8, tabel 62.

Dit kenmerk is ook van belang voor de JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Bijkomende instructie voor professionals: De onderzoeker mag met 1 hand de romp van het kind ondersteunen.

 

Deel dit met je netwerk