Matras en matrasbeschermer

Een matras in een kinderbed of wiegje moet voor de veiligheid van het kindje aan bepaalde eisen voldoen. Een veilig babymatras is stevig en vlak, en laat zo min mogelijk ruimte met de bedwand. Een centimeter ruimte is al voldoende om beddengoed te kunnen instoppen.

Het is een misverstand om te denken dat een baby door een matras heen zou kunnen ademen. Van geen enkele matras is tot nog toe aangetoond dat buikligging voor een baby zonder risico is. Desondanks blijven fabrikanten matrassen aanbieden met luchtkamers, met de onbewezen bewering dat daardoor ademen in buikligging mogelijk is.

Advies

  • Gebruik geen (te) zacht matras. Of een matras voldoende stevig is, valt eenvoudig na te gaan door met een vlakke hand het gewicht van een babyhoofdje na te bootsen.
  • Voor de dikte is geen precieze maat aan te geven; een wiegmatrasje mag dunner zijn dan een bedmatras. Gewicht en onbuigzaamheid moeten verhinderen dat een baby het matras kan omklappen of verplaatsen, waardoor hij eronder kan komen.
  • Voor een eerder gebruikt matrasje geldt dat het op de hiervoor genoemde     eigenschappen en op hygiëne moet worden nagekeken.
  • Bij het opmaken van het bedje moeten onderleggers en onderlakens stevig worden ingestopt en strak over het matras liggen om te voorkomen dat er aan de oppervlakte plooien ontstaan.
    Voor elk soort matras geldt dat een afsluitende, isolerende bovenlaag (zoals een waterdicht zeiltje) moet worden vermeden.
  • Een zeiltje of een dunne, ondoorlaatbare matrashoes (bijvoorbeeld een laag katoen en een laag ondoordringbare kunststof) dient zo te worden gebruikt dat de baby er met het onderlichaam wel op ligt, maar met hoofd en schouders niet.   
  • Veilige producten om muggen af te weren en huisstofmijt te bestrijden, zijn horren, een klamboe en een wasbare matrashoes.
  • Buikligging vormt het grootste risico voor een slapende baby. Van geen enkele matras is tot nog toe aangetoond dat buikligging voor een baby zonder risico is. Verstikking is slechts een van de factoren die aan het risico bijdragen.
  • In het ouderlijk bed vormt een spleet tussen twee matrassen een risicofactor.

Beoordeling

Herhaaldelijk is door onderzoek aangetoond dat (te) zachte matrassen een significant risicoverhogend effect hebben voor een baby die op de buik terecht komt. Een veilig babymatras is stevig en vlak, en laat zo min mogelijk ruimte met de bedwand. Een centimeter ruimte is al voldoende om beddengoed te kunnen instoppen. Gewicht en onbuigzaamheid moeten verhinderen dat een baby het matras kan omklappen of verplaatsen, waardoor hij eronder kan komen. Voor de dikte is dus geen precieze maat aan te geven; een wiegmatrasje mag dunner zijn dan een bedmatras. Bij het opmaken moeten onderleggers en onderlakens stevig worden ingestopt en strak over het matras liggen om te voorkomen dat er aan de oppervlakte plooien ontstaan.

Matrassen kunnen zijn samengesteld uit sterk verschillende materialen. Dat resulteert in prijsverschil en comfort, maar heeft geen invloed op de veiligheid zo lang het oppervlak vlak en stevig blijft. De meest verkochte babymatrassen zijn vervaardigd van schuimsoorten. Een hoger soortelijk gewicht in combinatie met voldoende weerstand (stramheid) geeft minder kans op vervorming van het oppervlak onder invloed van het lichaamsgewicht dan lichtere en zachtere schuimsoorten. Of een matras voldoende stevig is, valt eenvoudig na te gaan door met een vlakke hand het gewicht van een babyhoofdje na te bootsen.

Het is raadzaam voor een baby geen matras te gebruiken waarin te zacht traagschuim is verwerkt. Dergelijk schuim, ook wel aangeduid als visco elastisch schuim, voegt zich naar de lichaamsdruk. Als de baby daar met het gelaat in wegzakt, ontstaat een levensgevaarlijke situatie.

Voor elk soort matras geldt dat een afsluitende, isolerende bovenlaag (zoals een waterdicht zeiltje) moet worden vermeden, omdat het risico daarvan overtuigend is gebleken. Een baby moet lichaamsvocht en warmte kwijt, anders kan oververhitting, warmtestress en/of rebreathing ontstaan. Een waterbed en doorlopend zeil vormen dus een verhoogd risico. Een aankleedkussen is evenmin geschikt als slaapplaats. Slapen op een niet-ventilerend, isolerend oppervlak verhoogt het risico op warmtestuwing. Een zeiltje in wieg of bed is - door de toegenomen kwaliteit van luiers - minder vaak nodig dan vroeger. Meer in zwang zijn tegenwoordig matrashoezen of -beschermers van katoen (molton) dat ondoorlaatbaar is gemaakt. Het verdient aanbeveling een zeiltje of een dunne, ondoorlaatbare matrashoes (bij voorbeeld een laag katoen en een laag ondoordringbare kunststof) zo te gebruiken dat de baby er met het onderlichaam wel op ligt, maar met hoofd en schouders niet.

Er worden ook matrassen aangeboden die speciaal zijn geïmpregneerd om muggen af te weren en huisstofmijt te bestrijden. Volgens de fabrikanten is het gebruikte middel veilig. Echter: dergelijke middelen kunnen slechts effectief zijn als ze schade aanrichten bij levende organismen. Het is principieel verwerpelijk om een baby bloot te stellen aan dergelijke middelen. Veilige alternatieven zijn horren, een klamboe en een wasbare matrashoes.

In het ouderlijk bed vormt een spleet tussen twee matrassen ook een risicofactor.

Hergebruik matras

Voor een eerder gebruikte matrasje geldt dat het op de hiervoor genoemde eigenschappen en op reinheid/hygiëne moet worden nagekeken. Dat oudere matrasjes giftige gassen zouden produceren, blijkt op ondeugdelijk onderzoek berust. Er zijn aanwijzingen gevonden dat zich (onder omstandigheden: sleets, licht vochtig) in gebruikt polyurethaan kwalijke bacteriën kunnen ontwikkelen. Het is raadzaam het oppervlak van een matrasje altijd te beschermen d.m.v. een stevige, goed wasbare, ventilerende (molton)hoes onder een strak gespannen en stevig ingestopt onderlaken.

Productbeoordeling

Verschillende merken matrassen of matrashulpmiddelen worden op de pagina Productbeoordeling matras apart besproken. In alle gevallen blijven de bovenstaande adviezen van kracht. De volgende producten worden behandeld:

  • Aerosleep
  • Airflo Babymattress
  • Baby-Mattress (Arte Vita)
  • Celcius Medical
  • Cocoon Sleep
  • Cocoonababy
  • Maxxi-Air met 3D-plaat
  • Purflo babymatras
  • Snuggle Nest

Deel dit met je netwerk