63. Zit stabiel los

grove motoriek

Achtergronden

 

Ontwikkelingsveld

Grove motoriek.
Neurologisch aspect

Het samenspel tussen het vestibulaire, het visuele, het tactiele systeem en de motoriek is zodanig dat het kind bij balansverstoring het evenwicht kan herstellen. Opvang­ en evenwichtsreacties verhinderen dat het kind omvalt. De meeste kinderen zitten op de leeftijd van 1 jaar met een rechte rug, de zit­kyfose is verdwenen, maar de lenden­lordose heeft zich nog niet ontwikkeld.

   
Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

52 weken (12 maanden).

Spreiding

39 -­ 51 weken (9 -­ 12 maanden).

   
Onderzoekmethode

 

Uitgangspositie kind

Het kind zit op de onderzoektafel.

Uitvoering onderzoek

De onderzoeker (of de ouder) zet het kind op de onderzoektafel en laat het voorzichtig los. De onderzoeker beweegt, vanuit het kind gezien, op schouderhoogte een voorwerp vóór en opzij van het kind, zowel naar rechts als naar links over een hoek van 90 naar elke zijde. Vervolgens probeert de onderzoeker het kind uit zijn evenwicht te brengen door een zachte duw tegen de schouder te geven. De onderzoeker houdt zijn handen paraat om het kind op te vangen als het dreigt om te vallen (zie figuur).

Kenmerk 62 Zit stabiel los
Observatie

De onderzoeker observeert of het kind reageert op het uit balans brengen met correcties van het evenwicht, bijvoorbeeld met herstelbewegingen van de romp of het opvangen op de hand(en), zodat hij niet omvalt.

   
Beoordeling

 

Positief

Het kind blijft los zitten, zonder met de handen te steunen

en

het kind draait gedeeltelijk om zijn as bij het volgen van het voorwerp

en

bij de pogingen het kind uit balans te brengen, reageert het met het maken van herstelbewegingen en/of op zijn uitgestoken hand te steunen.

Negatief

Het kind kan niet los zitten

of

het kind raakt uit balans bij het volgen van het voorwerp

of

het kind dreigt om te vallen als het door de onderzoeker uit balans wordt gebracht, doordat het geen of onvoldoende herstelbewegingen maakt en/of niet de handen als steun gebruikt.

   
Registratie

+ Bij positieve respons.

-­ Bij negatieve respons.

Bij een negatieve respons onder ‘opmerkingen’ registreren op grond waarvan de respons negatief werd beoordeeld.

Discipline

Alle disciplines mogen alle onderdelen doen.

Informatie over overleg / consulatie  

Indien de DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien de JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden.

   
Overweging

Kinderen die wel los zitten als zij in zithouding worden neergezet, maar uit zichzelf niet tot zitten of kruipen komen, kunnen zogenaamde ‘billenschuivers’ zijn of worden (zie hoofdstuk 3 voor meer informatie over de ontwikkeling van het zitten en over het billenschuiven).
Kinderen die onvoldoende spierkracht / tonus hebben corrigeren dit met de stand van het hoofd om het lichaamszwaartepunt binnen het steunvlak te houden.

   
Referenties

Bijlage 8, tabel 63.

Dit kenmerk is ook van belang voor de JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Deel dit met je netwerk