4. Kijkt naar eigen handen

fijne motoriek, adaptatie, persoonlijkheid en sociaal gedrag

Achtergronden

 

Ontwikkelingsveld

Adaptatie, persoonlijkheid en sociaal gedrag.
Neurologisch aspect

Ontwikkeling van de oog­hand­coördinatie. Het ontdekken van de eigen handen is een voorstadium van het grijpen (willekeurig gebruik van de handen).

Psychologisch aspect

Dit gedrag is ook een eerste stap in de ontdekking van het eigen lichaam (Fraiberg, 1993).

   

Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

13 weken (3 maanden).

Spreiding

13 - 20 weken.
   

Onderzoekmethode

 
Uitgangspositie kind

Het kind ligt op zijn rug op de onderzoektafel. De onderzoeker raakt het kind niet aan.

Uitvoering onderzoek

Geen speciale handelingen.

Observatie

De onderzoeker observeert of het kind tijdens een periode van vrij bewegen één of beide handen binnen zijn gezichtsveld brengt en intens naar zijn hand(en) kijkt, waarmee hij dikwijls licht draaiende bewegingen maakt.

Anamnese

Indien het gewenste gedrag niet is waar te nemen, vraagt de onderzoeker aan de ouder: "Kijkt ... wel eens heel geïnteresseerd naar zijn handen?", waarbij de onderzoeker voordoet wat hij bedoelt.

   

Beoordeling

 

Positief

Het kind kijkt intens naar zijn hand(en).
Negatief

Het gewenste gedrag kan niet worden geobserveerd en de ouder beantwoordt de gestelde vraag ontkennend.

   

Registratie

+ Bij door onderzoeker geobserveerde positieve respons.

M Bij anamnestisch positieve respons.

- Bij negatieve respons.

 Disciplines Alle disciplines mogen alle onderdelen doen
Informatie over overleg / consultatie 

Indien de DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien de JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden.

   
Overweging

Indien dit gedrag (‘hand regard’) na de leeftijd van 8 maanden nog bestaat, kan dit een aanwijzing zijn voor pathologie (zoals mentale retardatie, visusafwijkingen en deprivatie).

   

Referenties

Zie bijlage 8, tabel 4.

Dit kenmerk is ook van belang voor de JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen en de JGZ-richtlijn Opsporing visuele stoornissen.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Deel dit met je netwerk