27. Houdt potlood met vingers vast

fijne motoriek, adaptatie, persoonlijkheid en sociaal gedrag

Achtergronden

 

Ontwikkelingsveld

Fijne motoriek en adaptatie.
Neurologisch aspect

Coördinatie van schouder-­, arm-­, hand-­ en in het bijzonder de verfijning van de vingerbewegingen. Oog­handcoördinatie.

   
Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

48 maanden (4 jaar).

Spreiding

34 – 44 maanden (148 – 190 weken).

   
Onderzoekmethode

 

Uitgangspositie kind

Het kind zit dichtbij en recht voor de tafel de tafel, al dan niet bij de ouder op schoot, zodanig dat het de voorwerpen op tafel gemakkelijk kan hanteren. De tafel moet zodanig opgeruimd zijn dat het kind niet afgeleid wordt.

Uitvoering onderzoek

De onderzoeker observeert hoe het kind kenmerk 26 heeft uitgevoerd. Was het kind niet coöperatief bij de uitvoering van kenmerk 26, dan kan de onderzoeker voor het kind papier en potlood neerleggen en vragen om iets te tekenen.
Als het kind het potlood bij het uiteinde in plaats van dichtbij de punt vast pakt, moet de onderzoeker het potlood terugvragen en nogmaals voor het kind neerleggen en vragen om nog iets te tekenen.

Observatie

De onderzoeker observeert de manier waarop het kind het potlood hanteert.

   
Beoordeling

 

Positief

Het kind hanteert het potlood met duim­, wijs­, en middelvinger.

Negatief

Het kind neemt het potlood niet vast

of

het kind houdt het potlood met de vuist vast (onderhands, dan wel bovenhands)

of

het kind houdt het potlood ook bij de tweede poging bij het uiteinde vast.

of

het kind houdt het potlood met de vingers bovenhands vast

   
Registratie

+ Bij positieve respons.

- Bij negatieve respons.

Onder ‘opmerkingen’, registreren welke hand het kind heeft gebruikt voor het hanteren van het potlood.
Bij negatieve respons onder ‘opmerkingen’ registreren op welke wijze het kind het potlood hanteert.

Discipline 

Alle disciplines mogen alle onderdelen doen. 

Informatie over overleg / consultatie 

Indien DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden.

Advies   Adviseer ouders over het spelen met hun kind en daarbij het tekenen en kleuren te stimuleren. Geef daarbij adviezen hoe de pengreep te stimuleren.
Alarmsymptoom

Trillerige motoriek, verwaarlozen van gebruik van één hand; op korte termijn consultatie van VS/JA.

   
Overweging

De mate waarin het kind thuis ervaring heeft opgedaan met tekenmateriaal moet bij de interpretatie van een negatieve respons worden betrokken. Indien het kind die ervaring niet heeft, moet dit onder ‘opmerkingen’ worden vermeld.
Op deze leeftijd hoeft er nog geen duidelijke voorkeurshand aanwezig te zijn.
Verwaarlozen (in functioneel gebruik) van een arm of een hand geldt op elke leeftijd als alarmerend (Touwen, 1990).
Trillerige handmotoriek geldt na de leeftijd van één jaar als alarmerend (Touwen, 1992).

 

Referenties Bijlage 8, tabel 27.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Bijkomende instructie voor professionals: Mocht het kind het potlood niet goed vasthouden, dan vraagt de onderzoeker het potlood terug, legt het opnieuw neer voor het kind, en vraagt hem nog iets te tekenen.

Deel dit met je netwerk