14. Gaat op onderzoek uit

fijne motoriek, adaptatie, persoonlijkheid en sociaal gedrag

Achtergronden

 

Ontwikkelingsveld

Persoonlijkheid en sociaal gedrag, grove motoriek en adaptatie.
Psychologisch aspect

De levendige belangstelling van het kind voor zijn omgeving komt tot uiting in exploratiegedrag. Dit wordt mogelijk door het feit, dat hij zich zelfstandig kan verplaatsen en de nabijheid van de ouder kan opgeven. Zo leert het kind zijn wereld kennen. Als het kind uit zich zelf de omgeving verkent spreekt men van ‘zelfsturing’. Als het verkennen door een prikkel van de omgeving wordt uitgelokt, spreekt men van ‘veldsturing’: het kind gaat nog niet zelf op onderzoek uit, maar reageert wel op het wegrollen van een bal. De fase van veldsturing gaat vooraf aan die van de zelfsturing (hoofdstuk 2).
De hechting van het kind speelt bij dit kenmerk een belangrijke rol. Het veilig gehechte kind gaat rustig op onderzoek uit in het consultatiebureau en laat de ouder af en toe dingen zien. Angstig- afwerend gehechte kinderen durven nauwelijks op stap te gaan, terwijl de angstig­vermijdend gehechte kinderen niet terug keren bij de ouder om iets te delen (hoofdstuk 3).

   

Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

18 maanden (78 weken).

Spreiding

17 -­ 18 maanden (75 -­ 77 weken).
   

Onderzoekmethode

 
Uitgangspositie kind

Tijdens het gesprek met de ouder krijgt het kind de gelegenheid om zich in de kamer vrij te bewegen (lopend, kruipend, ‘billenschuivend’).

Uitvoering onderzoek

Als het kind niet spontaan door de kamer gaat bewegen, mag het kind worden aangemoedigd door een bal weg te rollen of een stuk speelgoed op ruime afstand van het kind te plaatsen.

Observatie

De onderzoeker observeert of het kind zich spontaan of na aanmoediging door de kamer beweegt en zich dus van de ouder verwijdert.

Anamnese

Indien dit gedrag niet wordt waargenomen, vraagt de onderzoeker aan de ouder: “Gaat .... wel bij u vandaan om de omgeving te verkennen?” of "Gaat ..... op onderzoek uit?"

   

Beoordeling

 
Positief

Het kind beweegt zich spontaan door de kamer
of
het kind gaat op de bal of het speelgoed af.

Negatief

Het kind beweegt zich niet spontaan door de kamer
en
het kind gaat niet achter de bal aan of naar het speelgoed
en
de ouder beantwoordt bovenstaande vraag ontkennend.

   

Registratie

+ Bij geobserveerde positieve respons.

M Bij anamnestisch positieve respons.

- Bij negatieve respons.

Discipline Alle disciplines mogen alle onderdelen doen.
Informatie over overleg / consultatie

Indien de DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien de JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden.

Advies  Adviseer ouders hoe ze hun kind kunnen stimuleren om te exploreren en ga in op de interactie (hechting). 
Alarmsymptoom Op korte termijn consultatie van VS/JA

 

Overweging Zie psychologisch aspect
Referenties

Bijlage 8, tabel 14

Dit kenmerk is ook van belang voor de JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Deel dit met je netwerk