NCJ publicatie
Brochure handvatten ontwikkelingsvoorsprong bij kinderen van 0-6 jaar
Bekijk de brochure met praktische handvatten over het herkennen van ontwikkelingsvoorsprong en het gesprek met ouders hierover.
Kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong hebben vanuit persoonlijke ervaringen altijd al mijn interesse gehad. Als jeugdgezondheidszorg hebben we ook een belangrijke rol in de zorg voor deze groep kinderen. Naar aanleiding van de eerder verschenen brochure over ontwikkelingsvoorsprong, had ik tijdens mijn stage de kans om dieper in dit onderwerp te duiken én om bij te dragen aan goede ondersteuning van kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong op de kinderopvang.
Ontwikkelteam Ontwikkelingsvoorsprong
Ik heb deelgenomen aan het ontwikkelteam Ontwikkelingsvoorsprong van het Expertisecentrum kinderopvang. In dit ontwikkelteam heb ik samen met Yvonne Vanneste en Corrie van Dongen de wetenschappelijke onderbouwing verzorgd: een literatuuronderzoek, het samenvatten van de relevante artikelen en dit omvormen tot handvatten voor professionals in de kinderopvang. Deze heb ik vervolgens gepresenteerd aan de rest van het ontwikkelteam (bestaande uit pedagogisch coaches en beleidsmedewerkers) en samen hebben we de definitieve stukken opgeleverd. Het was heel leuk én leerzaam om op een andere, gestructureerde manier samen te werken met professionals uit een ander werkveld. Ik merkte vooral hoe belangrijk (maar soms ook ingewikkeld) het was om de input van iedereen mee te nemen en dit om te vormen in een tekst waar iedereen achter stond. Als afsluiting heb ik deelgenomen aan een live webinar in een opnamestudio: een bijzondere ervaring.
Gezien de verschillende opvattingen die er zijn over kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong, was het inhoudelijk ook heel interessant om te kijken wat er daadwerkelijk in de wetenschappelijke literatuur beschreven was over deze groep kinderen. Dit is een stap die we ook bij andere onderwerpen niet te snel moeten overslaan.
De resultaten van het ontwikkelteam, zijn te vinden op de website van het Expertisecentrum Kinderopvang. Dit is niet alleen interessant voor pedagogisch professionals, maar ook voor de JGZ. Hier zijn namelijk ook de uitgewerkte wetenschappelijke bronnen te vinden.
Wat hebben kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong en hun ouders nodig?
Wat in het ontwikkelteam heel duidelijk naar voren kwam, was dat er geen standaard handleiding is voor het omgaan met kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong en hun ouders. Dit kan ook niet: elk kind is anders en heeft iets anders nodig. Wel kwam steeds terug wat het allerbelangrijkste is: het echt zien en horen van kind en ouders. Neem ouders serieus in wat ze vertellen over de ontwikkeling van hun kind en de problemen waar ze eventueel tegenaan lopen. Kijk naar wat het kind nodig heeft om aan te sluiten bij de ontwikkeling. Nu denk je misschien: maar dat geldt toch voor elk kind? Dat klopt ook. Maar bij een ontwikkelingsvoorsprong is het extra belangrijk om verder te kijken dan de eerste indruk, omdat deze soms verhuld kan worden door aanpassingsgedrag of ongewenst gedrag.
Wat is de rol van de JGZ?
Als professionals in de JGZ hebben we wat mij betreft een unieke positie en belangrijke rol, ook bij kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong. Wij zijn vaak het eerste aanspreekpunt voor ouders bij vragen over ontwikkeling en opvoeden. Door Van Wiechen Continu kijken we straks ook gerichter naar waar een kind zich daadwerkelijk bevindt in zijn of haar ontwikkeling. Wij kunnen die variatie omarmen en waar mogelijk normaliseren. Een ontwikkelingsvoorsprong is vaak namelijk geen probleem, mits er aangesloten kan worden bij de behoeftes van het kind.
Verder kan de JGZ heel goed samenwerken met de kinderopvang. Pedagogisch professionals zien kinderen vaak en langdurig en signaleren daardoor vaak eerder. Wij kunnen helpen bij het duiden van de observaties, geruststellen waar het kan en verwijzen alleen door als extra ondersteuning of behandeling echt nodig is.
Samen staan we sterker!
De JGZ kan een belangrijke rol spelen voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong door kinderen en hun ouders echt te zien en serieus te nemen en samen te werken met de kinderopvang én ouders. Zo zorgen we er samen voor dat ieder kind gezien wordt en zich op een manier kan ontwikkelen die bij hem of haar past. Want dat verdient ieder kind.
Denk dus als JGZ-professional aan samenwerken met de kinderopvang. Denk als pedagogisch professional aan het betrekken van de JGZ bij vragen of zorgen over de ontwikkeling van een kind.
