Nieuws 24 februari 2026
Team JGZ Floresplein van GGD Groningen werd in juni 2024 genomineerd voor de NCJ Preventie Prijs tijdens de Week voor de Jeugdgezondheid. Ze bedachten en ontwikkelden zelf een vernieuwende en unieke manier om met jeugdigen en gezinnen in contact te komen: het ‘Peuterplein’. Hun aanpak vormde een inspirerend voorbeeld voor team Vijfheerenlanden van de GGDRU waar zij nu hun eigen Peuterplein ontwikkelen.
Op het Peuterplein starten 2- en 3-jarige kinderen met een kort consult (10 minuten) bij de jeugdverpleegkundige. Daarna volgen ouders en kinderen een parcours langs informatiestands van wijkprofessionals. Op een interactieve manier krijgen zij informatie over preventieve onderwerpen die passen bij de ontwikkelingsfase van hun kind (i.p.v. alleen bij de kalenderleeftijd).
Het concept zorgt er niet alleen voor dat professionals uit hun spreekkamers komen en beter kunnen aansluiten bij gezinnen, maar ook dat samenwerking met andere professionals in de wijk wordt versterkt. Collectieve preventie in de wijk dus.
Je ziet kinderen hier spelen zoals je ze in de spreekkamer niet ziet. Het contact met ouders is minder statisch en laagdrempeliger. We sluiten beter aan bij wat er gebeurt en ook vragen over andere kinderen komen makkelijker aan bod. Mooi is ook dat het heeft geleid tot nieuwe aanmeldingen voor peutergym."
Toen bij team Vijfheerenlanden (Vianen, Leerdam en Zederik, GGDRU) door ziekte en uitval achterstanden bij peuters ontstonden, was de eerste neiging om extra consulten te plannen. Hun manager had echter het innovatiecafé over het Peuterplein bezocht en bracht dit idee onder de aandacht van het team.
Collega’s Sheila, Lynn en Myrthe namen contact op met Groningen, bekeken de opname en presentatie van het innovatiecafé en gebruikten dit als inspiratie om hun eigen Peuterplein te ontwikkelen.
Het team organiseert aparte Peuterpleinen voor 2- en 3-jarigen, gebaseerd op het Van Wiechenonderzoek, waarbij ontwikkelingsaspecten spelenderwijs worden uitgelokt. De ruimte is bewust speels ingericht: stoelen verdwijnen en materialen nodigen uit tot bewegen en spelen. Eén medewerker blijft steeds zichtbaar in de wachtruimte als aanspreekpunt.
Kinderen krijgen een stempelkaart waarmee zij worden gestimuleerd alle onderdelen van het Peuterplein te bezoeken. Is de kaart vol, dan ontvangen ze een kleurplaat. De onderdelen bestaan uit:
Ouders krijgen volop ruimte om vragen te stellen en kunnen indien nodig een vervolgafspraak maken.
Team Vijfheerenlanden heeft inmiddels vijf Peuterpleinen georganiseerd en is enthousiast. Ook andere teams tonen interesse.
Collega’s die meedraaien vinden het leuk werken. Het voelt minder zwaar dan een regulier consult. Je begint spelenderwijs, kinderen praten makkelijker en stellen zelf vragen. Soms zetten we muziek aan en zingen we kinderliedjes. Bovendien duurt het anderhalf uur in plaats van een heel dagdeel.
Professionals ervaren hun werk als afwisselender en waarderen dat zij zelf vorm konden geven aan de aanpak: “De kracht is dat we dit zelf konden opbouwen in plaats van dat beleid het vooraf strak vormgaf.”
Ook ouders reageren positief. Het Peuterplein voelt laagdrempelig en minder formeel dan een traditioneel consult. Veel kinderen willen zelfs nog niet naar huis. Omdat ouders vooraf niet wisten dat zij een Peuterplein zouden bezoeken, waren sommigen aanvankelijk verrast, maar na uitleg bleek iedereen positief. Er kwamen geen negatieve reacties.
Bij de start bleef de opkomst nog wat achter, waardoor het team nu onderzoekt welke dagen en tijdstippen het meest geschikt zijn voor ouders.
Team Vijfheerenlanden wil het Peuterplein verder uitbreiden. Zo wordt onderzocht of het wijkgericht kan worden georganiseerd, zodat ouders ook onderling met elkaar in contact komen.
Daarnaast kijkt het team naar samenwerking met consultatiebureau-assistenten en externe partners, zoals logopedisten, mondzorgprofessionals en peutergym. Uit ervaringen in Groningen blijkt dat dit de drempel voor ouders verlaagt.
Ook wordt nagedacht over betere registratie in het dossier en afstemming met de planning, zodat verplaatste afspraken niet automatisch in een regulier consult terechtkomen.
Op termijn wil het team onderzoeken of ook kinderen met specifieke vragen rond spraak- en taalontwikkeling via het Peuterplein kunnen worden gezien en hoe verschillende leeftijdsgroepen eventueel gecombineerd kunnen worden.
Innovatiepioniers binnen de JGZ weten dat vernieuwing begint met klein starten. Dat is precies wat dit team doet: beginnen, leren, aanpassen en stap voor stap verbeteren.
In Leerdam leeft zelfs het idee om het Peuterplein in de zomer naar buiten te verplaatsen. Stel je voor: de JGZ op het grasveld, spelende peuters, ouders die elkaar ontmoeten en professionals die vol energie en plezier hun vakmanschap uitoefenen.
Het advies van het team is helder: vooral doen, gewoon starten en kijken waar je tegenaan loopt. Zo ervaar je opnieuw plezier in het geven van het consult.
"*" geeft vereiste velden aan
Het JGZ-richtlijnenprogramma heeft een nieuwe richtlijn: ‘Wegen, meten en groeidiagrammen’. Deze vult bestaande richtlijnen aan en biedt JGZ-professionals op één plek actuele informatie over het meten van gewicht, lengte en schedelomtrek.
De nieuwe factsheet over de implementatie van het Landelijk Professioneel Kader (LPK) geeft een overzicht van de huidige stand van zaken en kijkt vooruit naar de plannen die nog op de agenda staan.
Dit artikel van TJGZ verkent de achterliggende factoren van de dalende vaccinatiegraad en de eventuele rol van de coronapandemie hierbij.
