29. Reageert op toespreken

communicatie

Achtergronden

 

Ontwikkelingsveld

Communicatie en sociaal gedrag.
Psychologisch aspect

Kort na de geboorte hebben ouder en kind aandacht voor elkaar, die zich uit in kijken naar elkaar en op elkaar reageren. Het hebben van aandacht voor elkaar is een voorwaarde voor de communicatieve ontwikkeling van het kind. Auditieve en visuele prikkels kunnen op deze leeftijd de aandacht van het kind trekken.

   
Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

4 weken (1 maand).

Spreiding

3 -­ 5 weken.

   
Onderzoekmethode

 

Uitgangspositie kind

Het kind ligt op zijn rug op de onderzoektafel of ligt in de armen van de ouder (op schoot).

Uitvoering onderzoek

De onderzoeker komt met zijn gelaat in het gezichtsveld van het kind op een afstand van ongeveer 30 cm en knikt en praat tegen het kind (auditieve en visuele stimulatie). De onderzoeker mag het kind niet op andere wijze stimuleren, bijvoorbeeld door hem aan te raken. De onderzoeker hoeft het onderzoek niet zelf uit te voeren als hij de reactie op toespreken reeds tijdens het consult heeft waargenomen wanneer de ouder tegen het kind knikt en praat, zonder hem anderszins te stimuleren.

Observatie

De onderzoeker observeert de reacties op toespreken.

Anamnese

Als het niet lukt het gewenste gedrag bij het kind te observeren, vraagt de onderzoeker aan de ouder: “Hoe doet ... als u tegen hem praat?” of “Kunt u de aandacht trekken van ... als u geluidjes maakt en met uw gezicht over hem heen buigt?”. De onderzoeker verifieert bij de ouder of de reactie niet wordt uitgelokt door andere stimuli, bijvoorbeeld doordat de ouder het kind oppakt.

   
Beoordeling

 

Positief

Elke reactie die erop wijst dat de onderzoeker de aandacht van het kind heeft weten te trekken met verbale en/of non­verbale prikkels is positief. Daartoe behoren onder andere: verhoogde beweeglijkheid, stil worden (‘luisteren’) en verandering van de gelaatsuitdrukking zoals het open sperren van de ogen, knipperen met de ogen en het voorhoofd fronsen

of

de onderzoeker heeft de gewenste respons geobserveerd in de interactie tussen ouder en kind.

Negatief

Het kind reageert niet op de visuele en/of auditieve prikkel

en

de ouder beantwoordt bovenstaande vraag ontkennend.

   
Registratie

+ Bij geobserveerde positieve respons.

M Bij anamnestisch positieve respons.

- Bij negatieve respons.

Discipline Alle disciplines mogen alle onderdelen doen.
Informatie over overleg / consultatie

Indien de DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien de JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden.

Advies Adviseer ouders om tegen hun kind te praten en te lachen, waarbij het gezicht van de ouder voor het kind duidelijk zichtbaar is. Ga daarbij in op de interactie (hechting).

Alarmsymptoom

Geen of onvoldoende reactie op geluid; op korte termijn consultatie van de VS/JA.
   

Overweging

Geen of onvoldoende reactie op geluid is op elke leeftijd alarmerend (Touwen, 1990).

 

Referenties Bijlage 8, tabel 29.

Dit kenmerk is ook van belang voor de concept richtlijn Vroegtijdige opsporing gehoorstoornissen 0-18 jaar en de JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Deel dit met je netwerk