28. Tekent kruis na

fijne motoriek, adaptatie, persoonlijkheid en sociaal gedrag

Achtergronden

 

Ontwikkelingsveld

Fijne motoriek en adaptatie, persoonlijkheid en sociaal gedrag.

Neurologisch aspect

Coördinatie van bewegingen van schouder, arm, hand en vingers en ooghand coördinatie.

Psychologisch aspect

Om deze opdracht te kunnen uitvoeren moet het kind begrijpen wat er van hem wordt gevraagd, vormen kunnen herkennen, een potlood kunnen hanteren en kunnen natekenen. Bovendien moet het kind coöperatief en taakgericht zijn.

   
Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

52 maanden (4 1⁄2 jaar)

 

Spreiding

41 -­ 56 maanden.

   
Onderzoekmethode

 

Uitgangspositie kind

Het kind zit dichtbij en recht voor de tafel, al dan niet bij de ouder op schoot, zodanig dat hij de voorwerpen op tafel gemakkelijk kan hanteren. De tafel moet zodanig opgeruimd zijn dat het kind niet wordt afgeleid.

Uitvoering onderzoek

De onderzoeker legt voor het kind een vel papier neer, zonder lijntjes of ruitjes, waarop vooraf (zonder dat het kind dat heeft kunnen zien) een kruis met twee lijnstukken van 5 cm is getekend. De onderzoeker legt een potlood voor het kind neer en zegt: “Ik mag niet zeggen hoe het heet, maar teken jij nu eens net zo'n figuur”; ( de naam ‘kruis’ niet vermelden). Als het niet lukt mag de instructie eenmaal herhaald worden.

Observatie

De onderzoeker observeert of het kind een min of meer kruisvormige figuur tekent. Enkele voorbeelden van positief en negatief te scoren tekeningen zijn weergegeven in figuur kenmerk 28. De onderzoeker observeert de manier waarop het kind het potlood hanteert.


Beoordeling

Positief

Het kind trekt 2 lijnen die elkaar duidelijk snijden

Negatief

 

Het kind tekent niet

of

het kind tekent geen kruis na

of

het kind tekent drie verschillende lijnen, die elkaar niet kruisen

of

het kind tekent bij toeval een kruisvormige figuur (al ‘in het wilde weg’ tekenend ontstaat een kruising van horizontale en verticale lijnen).

Een andere wijze van vasthouden van het potlood dan de ‘potlood’­ of ‘pen’­greep vermelden onder ‘opmerkingen’. Dit is van belang in verband met de ontwikkeling van de schrijfmotorische vaardigheden.

Registratie

+ Bij positieve respons.

- Bij negatieve respons.

Discipline Alle disciplines mogen alle onderdelen doen.
Informatie over overleg / consultatie

Indien de DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien de JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden. 

Advies Adviseer ouders over het spelen met hun kind en daarbij het (na)tekenen en kleuren te stimuleren.
Alarmsymptoom Trillerige motoriek, verwaarlozen van gebruik van één hand; op korte termijn consultatie van VS/JA.
Overweging De signaalfunctie van de respons is mede afhankelijk van de wijze van uitvoering (spontaan in één keer of bij de tweede poging). De mate waarin het kind thuis ervaring heeft opgedaan met tekenmateriaal moet bij de interpretatie van een negatieve respons worden betrokken. Indien het kind die ervaring niet heeft, moet dit onder ‘opmerkingen’ worden vermeld.
Trillerige handmotoriek geldt na de leeftijd van één jaar als alarmerend (Touwen, 1992).
Referenties Bijlage 8, tabel 28.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Bijkomende instructie voor professionals: Op het vel papier is van tevoren een kruis getekend. De onderzoeker dient de zin: “Teken jij nu eens net zo’n figuur’ vooraf te laten gaan door “Ik mag niet vertellen hoe het heet, maar”. Hierdoor wordt voorkomen dat de ouder het kind gaat helpen door voor te zeggen, waardoor het voor het kind te makkelijk wordt gemaakt en het kenmerk negatief moet worden gescoord.

Deel dit met je netwerk