Nieuws 4 juni 2026

NCJ Week voor Jeugdgezondheid: ‘Doen wat werkt vraagt om 3 kennisperspectieven’

‘Doen wat werkt voor preventie! Gezondheid in alle domeinen’ is deze week het centrale thema van onze NCJ Week voor Jeugdgezondheid. Maar hoe weet je of je doet wat werkt? Wat is doen wat werkt? Het nastreven van een ‘evidence-based-practice’ is meer dan een praktijk die uitsluitend is gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. De kracht zit in het combineren van drie kennisbronnen: wetenschapskennis, praktijkkennis en ervaringskennis. Hoe combineer jij deze perspectieven in je dagelijkse praktijk? Hieronder lees je er meer over en lichten we actuele kennis en ontwikkelingen uit vanuit de drie perspectieven. 

Doen wat werkt vraagt dus om 3 kennisperspectieven:

  1. Onderzoekskennis: inzichten uit wetenschappelijk onderzoek
  2. Praktijkkennis: expertise en ervaring van professionals
  3. Ervaringskennis: ervaringen, behoeften en voorkeuren van kinderen, jongeren en (aanstaande) ouders

Het gebruiken van deze verschillende kennisbronnen is een belangrijk aspect van jouw (JGZ-)vakmanschap. Wil jij hier meer over weten?

Lees meer over een kennisgedreven JGZ-praktijk

Uitgelicht: Onderzoekskennis

NCJ-onderzoekers publiceerden dit jaar diverse wetenschappelijke artikelen:

Korte zelfevaluatievragenlijst voor ouders van jonge kinderen over de balans tussen draagkracht en draaglast: ontwikkeling en psychometrische eigenschappen van de Balansmeter
Dit onderzoek toont aan dat de Balansmeter een valide instrument is om de balans tussen draagkracht en draaglast van ouders in kaart te brengen en ondersteuningsbehoeften vroegtijdig te signaleren.

Lees de publicatie (open access)

Prevalentie en bepalende factoren van voedingspraktijken bij pasgeborenen in Nederland: inzichten uit de nationale enquête van 2023
Waarom stopt een groot deel van de Nederlandse moeders eerder met borstvoeding dan gepland, terwijl de meesten overtuigd zijn van de gezondheidsvoordelen voor hun baby?

Lees de publicatie (open access)

Schoolverzuim als signaal
Bij jeugdigen met aanhoudende klachten geeft schoolverzuim een indicatie van de impact op het functioneren. We roepen artsen op om te vragen naar schoolverzuim en om zo nodig de jeugdgezondheidszorg in te schakelen.

Lees de publicatie (abonnement vereist)

De omvang en maatschappelijke impact van onderwijsgerelateerde verschillen in ongunstige geboorte-uitkomsten
Dit onderzoek laat zien dat opleidingsverschillen een grote invloed hebben op geboorte-uitkomsten en dat de grootste gezondheidswinst ligt in preventie voor alle gezinnen, niet alleen voor de meest kwetsbare groepen.

Lees de publicatie (open access)

Lessen uit het onderzoek naar de convergente validiteit van de SPARK36 in de preventieve jeugdgezondheidszorg: implicaties voor toekomstig onderzoek en de beroepspraktijk
Dit onderzoek laat zien dat gestructureerde interviews zoals SPARK36 mogelijk beter aansluiten bij kwetsbare gezinnen dan traditionele oudervragenlijsten, en biedt waardevolle lessen voor een meer inclusieve preventieve jeugdgezondheidszorg.

Lees de publicatie (abonnement vereist)

Preventie herzien: van medische interventie naar maatschappelijke opdracht
De kijk van het NCJ op preventie is door onze onderzoekers verwoord in het artikel ‘Preventie herzien: van medische interventie naar maatschappelijke opdracht’ gepubliceerd in TSG – Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen.

Lees de publicatie (open access)

Als professional kun jij ook bijdragen aan onderzoek, bijvoorbeeld door:

Wil je of ga je promoveren of ben je al gepromoveerd? Dan is onze Promovendikring welicht iets voor jou!

Uitgelicht: Praktijkkennis

In deze documentaire vertellen professionals die van preventie hun vak hebben gemaakt over wat we nu en in de toekomst doen voor gezonde generaties in Nederland en over de vraag wat we samen nog beter kunnen doen. Bekijk de docu en ga met jouw (netwerk)partners in gesprek over generatiebewust preventiebeleid.

Documentaire - Preventie: ons vak!

''Deze documentaire moet overal getoond worden. In alle opleidingen, op het consultatiebureau, zelfs op de nationale televisie.'' - Deelnemer NCJ Week voor Jeugdgezondheid 2024

Hoe benut jij de expertise en ervaringen van collega professionals (intern en extern)?

Uitgelicht: Ervaringskennis

Naast wetenschappelijke kennis en praktijkkennis is er een derde relevante kennisbron, namelijk de ervaringen van kinderen, jongeren en (aanstaande) ouders. Door hen te bevragen en in gesprek te gaan weten we nu bijvoorbeeld:

  • Dat ouders de JGZ en haar vakmanschap met een 8,1 beoordelen.
  • Dat ouders vaak geen balans ervaren tussen wat opvoeden van hen vraagt (draaglast) en hoe ze dit ervaren (draagkracht). Bekijk ook ons uitgebreide dashboard.
  • Hoe het was om in armoede op te groeien en wat dat met je leven kan doen door drie verhalen van ervaringsdeskundigen in beeld te brengen.

Het NCJ heeft ondertussen een Ouderpanel dat we regelmatig bevragen over actuele onderwerpen en een Raad van Jongeren met wie we 4-6 keer per jaar samenkomen om in gesprek te gaan over maatschappelijke thema’s, ontwikkelingen en onderwerpen die zij graag willen bespreken.

Hoe betrek jij het perspectief van jongeren en ouders? Laat het ons weten via communicatie@ncj.nl.

Het NCJ en onderzoek

Het NCJ is een onafhankelijke, non-profit onderzoeksorganisatie die onderzoek doet in opdracht, maar ook zelf via vragenlijsten, monitors en evaluaties. Met regionaal en landelijk inzicht in de gezondheid en gezondheidsomgeving van de jeugd, dragen we bij aan het versterken van de preventieve zorg voor jeugd.

Lees meer over het NCJ en onderzoek

Welkom op onze nieuwe website!

Heb je een gebruikersaccount? Dan ontvang je van ons een mail om je account opnieuw te activeren.