Blogpost

Igor Ivakic directeur
Telefoon: 06 - 11 90 18 21
E-mail: iivakic@ncj.nl

Blog 'Vaccin tegen nepnieuws' van Igor Ivakic

woensdag 31 januari 2018 | Vind ik leuk | 788x

Zijn alternatieve waarheden de nieuwe werkelijkheid geworden? Leven wij echt in een post-truth tijdperk? Als niets meer waar is en alles slechts als een verhaal kan worden opgevat dan heeft iedereen de waarheid in pacht. Handelaren in onzekerheid hoeven online slechts een dominant verhaal te creëren om zorgvuldig opgebouwde en genuanceerde kennis aan te vallen. De rede te ondermijnen. Ook als het gaat om kennis omtrent veilige en gezonde ontwikkeling van jonge mensen.

Het fijnmazige en landelijk dekkende netwerk van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is voor de meeste kinderen en hun ouders nog steeds een vanzelfsprekende veilige en betrouwbare plek. Die vanzelfsprekendheid staat onder druk. Bestaat er een vaccin tegen nepnieuws? Hoe kan de JGZ dé betrouwbare partner voor het gezond en veilig opgroeien van kinderen in Nederland blijven in deze ‘nieuwe werkelijkheid’?

Leven in twee werelden: a fact of life
De leefwereld van gezinnen anno nu is écht anders geworden. Brede toegang tot internet heeft de online wereld naar ieders huiskamer gebracht. Leven in twee werelden is a fact of life geworden. Nederlanders besteden 8 uur en 33 minuten aan media (SCP onderzoek). En dat geldt niet alleen voor volwassenen. Een andere recente studie laat zien dat een kwart van de kinderen tot 5 jaar meer dan 3 uur per dag achter een beeldscherm zit. Ons dagelijks leven speelt zich niet meer uitsluitend in de offline wereld af. De JGZ, maar ook het hele jeugddomein moet de komende jaren een sprong voorwaarts maken om een sterkere verbinding tussen de offline en online wereld te realiseren. En aan te sluiten bij onze nieuwe leefwereld.

Echt nieuws van nepnieuws onderscheiden
Internet kunnen we niet meer wegdenken uit ons leven. Innovaties op het gebied van informatisering en technologie hebben een nieuwe online wereld gecreëerd met ongekende en oneindige mogelijkheden om ons leven in de offline wereld beter, gezonder, interessanter en wellicht spannender te maken. Deze mogelijkheden kunnen tegelijkertijd tot onzekerheid en ongezond gedrag leiden. Steeds meer maakt men zich zorgen over de betrouwbaarheid van informatie die we voornamelijk online tot ons krijgen. Dat blijkt uit een recent representatief onderzoek van I&O Research in opdracht van de Volkskrant naar de invloed van desinformatie op het maatschappelijk debat. Uit dit onderzoek blijkt dat 1 op de drie Nederlanders 'tegenwoordig vaak niet meer weet wat waar is en wat onwaar' en slechts 29% zegt volmondig 'echt nieuws van nepnieuws te kunnen onderscheiden'. Een aanzienlijke groep Nederlanders (31%) is er niet zeker van dat 'vaccinaties veilig zijn en geen schadelijke bijeffecten hebben'.

JGZ: unieke, betrouwbare basisvoorziening
De leefwereld van de gezinnen anno nu is dus écht anders dan vroeger. Aansluiten hierbij is misschien wel de grootste uitdaging van onze tijd. De keuzes die we zullen maken, zijn dus niet vrijblijvend. Ieder jaar worden in Nederland circa 170.000 kinderen geboren en tienduizenden Nederlanders worden voor het eerst moeder of vader. Ieder jaar weer krijgt de nieuw geborene de JGZ als een metgezel op zijn/haar avontuurlijke weg van groei en ontwikkeling. Daar word je onafhankelijk voorgelicht over veilig en gezond opgroeien. Er kan zo nodig een snelle inzet van zorg geregeld worden, dichtbij en in de vertrouwde omgeving van het gezin, samen met ouders, opvoeders en andere betrokkenen. Dat maakt deze basisvoorziening uniek. Niet alleen in de Nederlandse samenleving, maar wereldwijd. Reden des te meer om het toekomstbestendig te maken.

Door de komende jaren steviger in te zetten op nieuwe technologische innovaties wordt beter aangesloten bij de leefwereld van ouders en jeugdigen van nu. De primaire processen veranderen hierdoor fundamenteel. Technologie zal het werk offline in steeds hogere mate ondersteunen en in sommige gevallen zelfs volledig overnemen. Een nieuwe werkpraktijk ontstaat waarbij de on- en offline wereld elkaar op een vanzelfsprekende manier aanvullen. Dit zal de doorontwikkeling van het vakmanschap in het jeugddomein in versnelling brengen. Preventie zal haar impact vergroten.

Het is nog niet te laat ...
… Wij kunnen een betekenisvolle draai geven aan de noodzakelijke transformatie van de JGZ. Mijn wens voor de toekomst is daarom dat we dit jaar een stevig en domein breed gedragen JGZ Techagenda realiseren. Daarmee is de onafhankelijke professional met haar betrouwbare kennis over en ervaring met preventie óók online een ware metgezel van ouders en kinderen op het pad van een gezonde en veilige ontwikkeling. Zo creëren we voorsprong voor ieder kind. Doe je mee?

Ik heb ontzettend veel zin in het nieuwe jaar en wens je het allerbeste in 2018!

Igor Ivakic
directeur NCJ


Igor Ivakic is sinds oktober 2015 directeur van het NCJ. Zijn missie is dat ieder kind in Nederland gezond en veilig kan opgroeien. Hij wil samen met de JGZ-sector laten zien dat je maatschappelijke epidemieën, zoals kindermishandeling, schoolverzuim en armoede, beter beheersbaar kunt maken door stevige inzet op preventie.