Nieuwsbericht

Contactpersoon:
Mark Weghorst adviseur
Telefoon: 06 - 25 39 01 13
E-mail: mweghorst@ncj.nl

Impressie expertmeeting schoolverzuim

vrijdag 13 december 2019

Op 2 oktober 2019 kwamen een aantal experts schoolverzuim vanuit verschillende JGZ-organisaties bij elkaar bij het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). In het eerste deel van deze bijeenkomst werden vooral actualiteiten rondom schoolverzuim uitgewisseld. In het tweede deel was er plaats voor casuïstiekbespreking.

De stand van zaken in het land

Leerplicht
Er zijn vragen over de afstemming en samenwerking met de lokale diensten voor leerplicht. Landelijk zijn er goede contacten tussen het NCJ en Ingrado. Ingrado werkt sinds een paar jaar met de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Deze werkt meer vanuit zorg voor de leerling en minder vanuit controle. Leerplichtambtenaren maken allemaal de transformatie naar een meer zorgende aanpak.

De werkwijze van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) sluit hierop aan. De JGZ werkt met leerlingen die geoorloofd thuis zijn, maar waar zorgen over zijn. Zorgen omdat het verzuim fors is, of omdat de aansluiting op de schoolpraktijk lastig is en om (medische) advisering vraagt. Als verzuim van geoorloofd (vermoedelijk) ongeoorloofd wordt komt ook de leerplichtambtenaar in beeld. Zeker in het grijze gebied van de overgangen tussen de verschillende organisaties is het van belang elkaar goed te kennen en te weten waar de expertise ligt. Er is in samenwerking met Ingrado een artikel in voorbereiding waarin de relatie tussen de Methodische Aanpak Schoolverzuim en de JGZ-aanpak rond schoolverzuim wat meer wordt uitgelegd.

Specialistische zorg en de JGZ
Er zijn op verschillende plekken in het land initiatieven om medisch specialistische zorg (GGZ en kinderartsen) goed te verbinden met de JGZ. Het doel van deze initiatieven is een antwoord te bieden op de oplopende kosten van de jeugdzorg, te zorgen dat specialistische zorg effectiever (tijdig, passend, accuraat) wordt ingezet en dat in het preventieve veld goede interventies plaats kunnen vinden om te voorkomen dat er onnodig gebruik gemaakt wordt van specialistische zorg.

Vanuit het NCJ zijn we ook bezig met het initiëren van een dergelijk project. We zullen daarbij samenwerken met lokale JGZ-organisaties, de kinder- en jeugdpsychiatrie en het onderwijs. De positie van de JGZ is daarbij van belang, omdat vanuit de brede blik juist de JGZ kan helpen om de beschermende factoren in de context rond een kind te bewaken.

De experts wordt gevraagd om alert te zijn op ontwikkelingen in hun eigen regio en hier zo mogelijk bij aan te haken.

Veilig Thuis meldingen onderwijs
Er is bij het NCJ een verzoek gekomen van een belangenvereniging van ouders die intensief voor hun kind zorgen en te maken krijgen met Veilig Thuis meldingen vanuit jeugdartsen/onderwijs. Het voorstel is om een gesprek te voeren vanuit de principes van een moreel beraad. Dit wordt samen met de AJN opgepakt. Ter plekke meldden zich jeugdartsen om hier een inhoudelijke bijdrage bij te leveren. Het NCJ speelt een rol in de organisatie van dit gesprek.

Casuistiek

In het tweede deel van de middag gingen de experts aan de slag met een casus, waarin de verschillende leefgebieden (thuis, school, vrije tijd) met elkaar in verbinding gebracht moesten worden en waarbij een vraag vanuit specialistische zorg speelde. Het werken met een herkenbare situatie riep ook weer nieuwe vragen op.

In de casus ging het om een situatie die een zaak werd van de jeugdarts, omdat de leerling werd genoemd door medeleerlingen die zich zorgen maakten. Het uiten van die zorgen gebeurde omdat de jeugdarts en de mentor daar actief naar vroegen (“zijn er medeleerlingen waar wij ons, als volwassenen, misschien zorgen over zouden moeten maken?”). In de discussies ging het vooral over de grenzen aan zo’n vraag (wat kun en moet je doen als er een antwoord komt, kun je zomaar een leerling uitnodigen op verzoek van medeleerlingen). Het bleek verhelderend om de afwegingen waarom de één het wel doet en de ander niet onderling uit te wisselen.

Een volgend dilemma was de vraag in hoeverre je als jeugdarts/jeugdverpleegkundige een advies geeft over al dan niet doubleren. In de casus dreigde de jongere te blijven zitten, waardoor hij het directe contact met zijn groep (waarin hij een belangrijke rol had en die voor hem gold als beschermende factor) zou kunnen verliezen. Ook hier werd over uitgewisseld en bleek geen eenduidig advies te geven (adviseer je om over te laten gaan, of benadruk je het belang van de beschermende factor van de klasgenoten en hoop je dat school hem over laat gaan).

Expertmeetingen in 2020

De volgende expertmeeting is op dinsdag 31 maart 2020. Hier wordt accreditatie voor aangevraagd. In de ochtend van de expertmeeting is het overleg voor managers en coördinatoren van de interventie M@ZL gepland. De najaarsbijeenkomst is op woensdag 14 oktober 2020. Meer informatie over deze bijeenkomsten en het programma volgen later.

Door personele wijzigingen bij het NCJ zijn de contactpersonen rondom schoolverzuim gewijzigd. NCJ-adviseur Mark Weghorst neemt de taken rondom schoolverzuim over, hierbij wordt hij ondersteund door onder andere NCJ-adviseur Peter Hulsen. Voor vragen over schoolverzuim of de volgende expertmeetingen kun je met hen contact opnemen via mweghorst@ncj.nl of phulsen@ncj.nl.