Nieuwsbericht

Contactpersoon:
Natascha Hensen adviseur
Telefoon: 06 - 53 97 56 39
E-mail: nhensen@ncj.nl

Doen wat werkt! Zwanger, Bevallen, een Kind (ZBK)

vrijdag 28 juni 2019

In ‘Doen wat werkt’ worden verschillende JGZ-interventies gedeeld. Deze maand vertelt Sylvia Nossent over Zwanger, Bevallen, een Kind (ZBK), een praktische en actieve cursus voor aanstaande ouders. Sylvia is directeur bij Babywerk, een stichting die cursussen, workshops en e-learning ontwikkelt en voorlichting geeft om de emotionele gezondheid van (aanstaande) ouders en baby's te bevorderen.

Over Zwanger, bevallen, een kind (ZBK)

Zwanger, Bevallen, een Kind (ZBK) is een praktische en actieve cursus voor aanstaande ouders, die bestaat uit 8 bijeenkomsten van twee uur (7x tijdens de zwangerschap, 1x na de bevalling). Uniek is dat de cursus beide ouders een gedegen voorbereiding biedt op verschillende aspecten van het krijgen van een kind.

In het eerste uur van elke bijeenkomst doen aanstaande moeders en vaders verschillende opdrachten en oefeningen. Docenten delen op interactieve wijze informatie over zwangerschap, bevalling en ouderschap en babyontwikkeling.

Het tweede uur bestaat voor de vrouwen uit bewegingsoefeningen met informatie van een bewegingsdeskundige / oefentherapeut. Tijdens dit uur zijn ook de partners een aantal keer welkom. Zo leren zij meer over wat ze kunnen doen tijdens de bevalling en doen ze samen oefeningen. Daarnaast is er tweemaal een vaderbijeenkomst tijdens het tweede uur. Onder leiding van een ervaren vadercoach wordt gepraat over belangrijke veranderingen in je leven wanneer je vader wordt. 

Foto: Linde Dorenbos

Gebruikersoordeel over Zwanger, Bevallen, een Kind (ZBK)

Ouders beoordelen de cursus met een 7,5 gemiddeld. De volgende reactie van een moeder aan het eind van de cursus vat samen dat ouders zich door de cursus goed voorbereid voelen: 

Citaat: ‘Ik zag er best wel tegenop, de bevalling, het zorgen voor een baby. Maar nu voel ik dat het goed komt, mijn dochter hoeft alleen nog even geboren te worden.’

Betrokken professionals vinden de cursus van hoge kwaliteit, onder andere door de in de werkmap aangegeven, goed afgestemde samenwerking tussen jeugdverpleegkundigen, lactatiekundigen, verloskundigen, bewegingsdeskundigen en vadercoaches. Zij werken als een team samen en verwijzen naar elkaar voor de juiste antwoorden op vragen van ouders.

Uitvoerende JGZ-organisaties nemen de regie bij het opzetten van de samenwerking tussen verschillende expertises, die op deze manier in de wijk, stad of regio bijdragen aan integrale geboorte- en ouder-en kindzorg. Daarbij kan de precieze samenstelling van docententeams per regio enigszins verschillen.

Onderzoek

ZBK is als theoretisch goed onderbouwd erkend in de Databank. Uit de procesevaluatie naar het gebruik van de cursus komt een aantal werkzame elementen naar voren, zoals de integratie van: 

(a) zwangerschapsbegeleiding;
(b) ondersteuning van zowel de band met de baby als het zelfvertrouwen van de ouder;
(c) voorbereiding op bevalling en ouderschap;

Daarnaast is het betrekken van de partner als medeopvoeder én als steun voor de aanstaande moeder een extra werkzame factor, die de kwaliteit van zorg na de geboorte kan verhogen.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat ouders die zich voorbereiden op het ouderschap: 

  • meer tevreden zijn over de relatie met hun partner;
  • meer zelfvertrouwen hebben;
  • taken als ouder na de geboorte makkelijker oppakken;
  • zich na de geboorte makkelijker aanpassen aan de eisen van het ouderschap.

Hoe realistischer de verwachtingen van aanstaande ouders over het leven met een baby, hoe soepeler de overgang naar het ouderschap. Dit heeft gunstige effecten op de ontwikkeling van de kinderen. 

Doorontwikkeling

Om de lager opgeleide aanstaande ouders beter te bereiken is een eenvoudig te volgen e-health module ‘Een kindje krijgen’ ontwikkeld. Een belangrijk verschil tussen ‘Een kindje krijgen’ en ZBK is dat de bewegingsoefeningen, bij ZBK in groepsverband geboden, achterwege gelaten zijn. Tegelijk zijn afleveringen over gezond leven en omgaan met stress toegevoegd. Qua vorm is de e-health module sterk visueel gericht en te volgen zonder dat er (veel) talige en abstracte informatie verwerkt hoeft te worden.

Aanstaande ouders krijgen informatie van een babypedagoog, verloskundige, kraamverzorgende, gynaecoloog, gezondheidsvoorlichter en psycholoog. Zij vertellen wat zij op basis van onderzoek en ervaring weten over: gezond leven, voorbereiding op de bevalling, omgaan met stress, contact maken met je baby (voor en na de geboorte) en de transitie naar het ouderschap. Daarnaast zijn er (ontspannings)oefeningen en quizjes waarmee aanstaande ouders zelf aan de slag kunnen. Ook kunnen zij luisteren naar ervaringen van andere ouders. Een kindje krijgen, eveneens als theoretisch goed onderbouwd opgenomen in de Databank Effectieve interventies, is te integreren in bestaande zorg voor (laagopgeleide en kwetsbare) aanstaande ouders.