Nieuwsbericht

Contactpersoon:
Ellen-Joan Wessels adviseur
Telefoon: 06 - 13 27 67 62
E-mail: ejwessels@ncj.nl

'Blijf open kijken, maak plannen en blijf zichtbaar!': Frans Pijpers over Early Life Stress

vrijdag 22 mei 2020

Hij zette zich al zijn hele professionele leven actief in voor een gezonde ontwikkeling van het kind. Won de Swaak prijs in 2016 voor zijn werk en inzet voor de gezonde ontwikkeling van het kind. En werkte tien jaar bij het NCJ, in de rol van adjunct-directeur en NCJ-adviseur. Nu geniet hij van zijn pensioen. NCJ-adviseurs en leden van de werkgroep Early Life Stress Yvonne, Ellen-Joan en Linda vroegen hem onder het genot van een door Frans zelfbereide Indische rijsttafel nog 1 keer de hemd van het lijf over Early Life Stress. Want wat was nu de grootste opbrengst van zijn literatuuronderzoek? Welke ontwikkeling maakte hij zelf door en wat hoopt Frans over 10 jaar in de krant te lezen over dit onderwerp?

Grootste opbrengst: de kracht van de JGZ en onderwijs

‘Ik hoop dat de naar boven gehaalde kennis en de gemaakte verbindingen ervoor zorgen dat kinderen nog prettiger kunnen opgroeien en zich nog beter kunnen ontwikkelen. De invloed van onderwijs en de JGZ is groot. Hoe een leerkracht in zijn vel zit heeft direct invloed op het kind en iedere leerkracht draagt dus bij aan het prettig opgroeien van kinderen. De JGZ komt tot zijn recht door met een brede blik te kijken, gericht op psychosociale en lichamelijke onderwerpen. En natuurlijk ging ook een wens van mij in vervulling dit onderwerp verder uit te diepen. Dat is mijn persoonlijke opbrengst.’

Aandacht voor de relatie tussen lichaam en geest

Op de vraag aan Frans welke vraag hij wil dat wij hem nog stellen, antwoordde hij: ‘Hoe spoor je stress op in het lichaam en hoe kun je dit ont-stressen?’ Frans licht toe dat hij pleit voor meer aandacht voor het onderhouden van het lichaam. ‘De insteek van het lichaam boeit me, dus eigenlijk het lichamelijke deel in de psyche.’ Dat lichamelijk ont-stressen kan volgens Frans bijvoorbeeld door de inzet van muziek, ritme, dans en bewegen ook voor de allerkleinsten. Dus in plaats van stress te rationaliseren kunnen we ook luisteren naar de stem van het lichaam, het lijf en de stress zo vrij te maken. Frans past dit zelf ook steeds meer toe: ‘Ik had last van stress en via yoga oefeningen merk ik dat hier langzaam verandering in komt’. Frans noemt zijn inspiratiebron, het boek ’De stem van je lichaam’ van schrijver Peter A.Levine.

‘Ik kan me nog goed een bijeenkomst herinneren met jeugdartsen rondom dit onderwerp. Zij kunnen daar een heel belangrijke rol in vervullen. Zij hebben achtergrond in het lichamelijke en dat kunnen zij verbinden met hun werk in het meer sociale en psychische domein. Sta er dus voor open dat alles met elkaar samenhangt en realiseer je dat alles wat gebeurt, invloed heeft op het lichaam. Zie een kind dus nooit los van de context.’

Had ik maar een tijdmachine

Op de vraag wat Frans terugleest over dit onderwerp over 10 jaar blijft het even stil…. ‘Lastige vraag’ zegt Frans. ‘Misschien is mijn grootste wens wel dat mensen met een open en brede blik naar dingen kijken. Er zijn veel specialisten. Hopelijk lukt het de JGZ om in situaties waarbij veel specialisten betrokken zijn slimme verbindingen te blijven maken en samenwerking te bevorderen. Echte verbinding kan alleen optreden als je iets van de ander weet en door je te verdiepen in de ander. En in de toekomst gaan machines het wellicht overnemen van mensen. En dat zie ik nog niet goed: hoe maken we een verbinding tussen mensen en machines? Hoewel, lacht Frans, het zou best wel handig zijn als ik mezelf aan een machine kan koppelen.’

Early Life Stress is normaal geworden

Frans neemt ons mee in de ontwikkeling die hij zelf heeft doorgemaakt in de afgelopen jaren. ‘Door het lezen van de vele artikelen heb ik inzichten gekregen. Vooral in hoe bepaalde stress aspecten op elkaar inwerken. Ik zie dat nu makkelijker bij kinderen. Ik herken het en je duidt het met een andere bril als er dingen gebeuren. Ik zie nu hoe verschillend mijn kleinkinderen zijn. In stressvolle situaties handelt de een actiematig (direct op zijn doel af), de ander handelt meer bedachtzaam.’

‘Ik ben zelf wel anders geworden. Eigenlijk is de kennis die wij nu hebben over Early Life Stress zo normaal geworden dat ik me niet meer kan herinneren hoe het was. Het is een groeiproces van twee jaar geweest; die verandering was er niet van de ene op de andere dag. Wel zoeken we verder naar oplossingen voor de uitdaging van Early Life Stress. In een eerste gesprek met Igor over dit onderwerp riep Igor: waar blijft de pil om stress te verminderen? Dat was mijn drive dit onderwerp aan te grijpen. Ik ben ervan overtuigd dat er een uitkomst is, die zal alleen niet eenvoudig zijn. Het mooie van Early Life Stress in vergelijking met de AcE studie is dat dit een verbreding biedt op de stressfactoren.’

Early Life Stress: een Happy End?

Dat weet Frans nog niet. ‘Early Life Stress is een uitdaging voor de hele maatschappij. We moeten steeds kleine stapjes zetten en geïnteresseerd blijven op dit belangrijke onderwerp. Iedereen zou nieuwsgierig moeten zijn naar zijn of haar rol en bijdrage in het opgroeien van kinderen.’ De opdracht die Frans nog meegeeft aan de werkgroepleden Early Life Stress is helder: ‘Blijf open kijken, maak plannen en blijf zichtbaar! Blijf erover nadenken, erover praten en lezen. Zo vind je nieuwe wegen die je kunt bewandelen.’

Werkgroep Early Life Stress 2020

De werkgroep Early Life Stress moet het zonder Frans doen, maar heeft versterking gekregen van NCJ-adviseur Nynke Steenbergen. De werkgroep focust de komende periode op het empoweren van de publieke opinie en verbinding met de geboorteketen en het onderwijs. We nodigen je uit contact met ons op te nemen als je mee wilt denken over een gezamenlijke effectieve aanpak van Early Life Stress.