Nieuws 26 maart 2026
Het perspectief van ouders is geen bijzaak, maar een noodzakelijke kennisbron om het verschil te kunnen maken. Daarom vraagt het NCJ ouders twee keer per jaar om de Balansmeter in te vullen. Met de Balansmeter krijgen én geven ouders inzicht in de door hen ervaren balans tussen draagkracht en draaglast. Steun, belasting en veerkracht spelen hierin een belangrijke rol. De resultaten van de Balansmeter-peilingen laten zien wat er structureel speelt in gezinnen en zijn openbaar toegankelijk via het door het NCJ ontwikkelde interactieve dashboard Balansmeter.
Bekijk het dashboard Balansmeter
Tussen 18 november en 16 december 2025 is de Balansmeter voor de twaalfde keer uitgezet. Voor deze 12e peiling werd de vragenlijst in totaal 3.052 keer ingevuld. Als alle peilingen bij elkaar worden opgeteld, zijn er in totaal 26.588 Balansmeters ingevuld. Met de Balansmeter meten we hoe ouders hun eigen balans ervaren. We krijgen ook inzicht in de steun, belasting en veerkracht die zij ervaren. Tijdens de COVID-pandemie raakten veel ouders uit balans. Dat blijkt geen tijdelijk effect te zijn, maar een effect dat nog steeds lijkt door te werken. Wat doet denken aan uitkomsten van onderzoeken naar de invloed van COVID-pandemie bij jongeren. Bij 2 op de 5 ouders (43%; peiling 12) is sprake van disbalans. Bovendien zien we voor de vierde peiling op rij geen herstel.
Toen wij voor onderzoek op zoek waren naar hoe ouders zelf hun draagkracht en draaglast definiëren en inschatten, ontdekten we dat met name het ouderperspectief in de literatuur ontbrak. Dit was de aanleiding om in samenwerking met en voor ouders een instrument te ontwikkelen en te testen, genaamd de Balansmeter. Uit focusgroepen met ouders kwamen vijf thema’s naar voren: ervaring met opvoeden, steun, relatie en overeenstemming met de partner, complicerende familiefactoren en aanpassingsvermogen.
In onze recente publicatie* laten we zien dat een nauwkeuriger beeld ontstaat wanneer we uitgaan van het gemiddelde van alle vragen in de Balansmeter. Hierdoor worden alle uitgevraagde factoren meegewogen en kan worden bepaald in welke mate disbalans een bedreiging vormt voor het opvoed- en opgroeiklimaat binnen het gezin. Voel je je sterk uit balans, gecombineerd met weinig opvoedervaring, geen steun in je omgeving en andere complicerende omstandigheden? Dan heb je als ouder mogelijk onvoldoende buffers om de ontstane disbalans op korte termijn te kunnen herstellen.
Kijken we naar dit nauwkeurigere beeld, dan zien we dat 1 op de 4 ouders (25%; peiling 12) deze disbalans mogelijk niet op korte termijn kan herstellen. Het interactieve dashboard maakt het mogelijk om in te zoomen op bepaalde kenmerken, zoals de provincie waarin gezinnen wonen, het opleidingsniveau van de ouders, de gezinssamenstelling en werksituatie, het aantal en de leeftijd van de kinderen en wie de Balansmeter heeft ingevuld. Zo zien we dat, wanneer we naar het gemiddelde van alle vragen kijken bij eenoudergezinnen, in deze groep 1 op de 3 ouders (35%; peiling 12) zich in een positie bevindt waarin de disbalans een bedreiging vormt voor het opvoed- en opgroeiklimaat binnen het gezin.
*Artikel: Anneloes M. Beekman, Anton Schreuder, Japke C.R. de Ru, Henk F. van Stel, Ingrid I.E. Staal, Short Self-Assessment Questionnaire for Parents with Young Children on Caregiver Strengths and Strains: Development and Psychometric Properties of the Balance Scale, The Journal of Pediatrics: Clinical Practice, Volume 20, 2026, 200201, ISSN 2950-5410, https://doi.org/10.1016/j.jpedcp.2026.200201.
De resultaten van ons onderzoek met de Balansmeter laten zien dat preventie niet alleen over zorg gaat, maar ook over investeren in de sociale basis. We dragen bij aan een solidair en rechtvaardig Nederland, waarin ieder kind zo gezond en veilig mogelijk kan opgroeien, door ouders zich gezien te laten voelen, structuren te bieden die ondersteunen en beleid te voeren dat het dagelijks leven van gezinnen versterkt.
"*" geeft vereiste velden aan
Werk je in de jeugdgezondheidszorg en wil je meewerken om de herziene JGZ-richtlijnen zo toepasbaar mogelijk te maken in de praktijk? Doe dan mee aan de praktijktesten van deze zomer. Jouw deelname namens een JGZ-organisatie of JGZ-team of als individueel JGZ-professional levert belangrijke informatie op!
De JGZ-richtlijn Pesten is vernieuwd en sinds half maart terug te vinden op de JGZ-Richtlijnen website. De vernieuwde richtlijn bevat onder meer uitgebreidere aandacht voor cyberpesten, anti-pestprogramma’s en diverse voorbeelden om scholen te ondersteunen. Dit is de eerste geactualiseerde richtlijn van het Cluster Psychosociaal & Gedrag.
Het Verwey-Jonker Instituut heeft in samenwerking met het NCJ onderzoek gedaan naar twee aanvullende modules van het VoorZorg-programma: VoorZorg 2, voor ouders die al één of meerdere kinderen hebben en te maken hebben met opvoedproblemen, en VoorZorg Late Start, voor ouders die het programma later dan 28 weken postpartum starten.
