Alarmmatje, ademhalingsdetector, bewegingssensor

Alarmapparaatjes of matjes die wiegendood kunnen voorkomen bestaan helaas niet. Toch maken diverse fabrikanten reclame voor zulke apparaatjes, in de vorm van een matje voor onder het matras of een sensortje dat in een sokje zit of aan de babykleding kan worden vastgeklikt. Ze worden openlijk aangeprezen als middelen die wiegendood kunnen voorkomen of (sinds daar in de Verenigde Staten tegen wordt opgetreden) alleen met de claim dat ze tijdig waarschuwen voor onderbreking van de ademhaling. De matjes of sokje geven een alarmsignaal als 15 of 20 seconden geen beweging is waargenomen. Een van de klikvarianten geeft de baby zelf al na 5 seconden een weksignaal. Productnamen zijn o.a. Angelcare, Nanny(care), Hisense, Luvion Baby Sense, Owlet, Respisense (Buzz), Snuza Hero (Halo) en Baby Life Guard.

Advies

  • Alarmapparaatjes of matjes die wiegendood kunnen voorkomen bestaan helaas niet.
  • Het is niet zinvol om gezonde baby’s aan een (volwaardige) monitor te koppelen.
  • Het risico neemt aanzienlijk toe als ouders ten onrechte denken dat hun kind dankzij zo’n matje veilig op de buik kan slapen.
  • Ouders, die menen dat een vorm van bewaking nodig is, doen er goed aan dat met hun kinderarts te bespreken.

Beoordeling

Het gaat in vrijwel alle gevallen om detectortjes (en dus géén volwaardige monitoren), die niet de ademhaling registreren, maar alleen beweging. Tijdelijke onderbreking van de ademhaling is bij een jonge baby niet ongewoon. Beweging alleen is bij baby's geen betrouwbare indicator voor wat betreft de ademhaling. In bepaalde gevallen van belemmering maakt een baby wel de ademhalingsbeweging, maar zonder te ademen. Als dan het alarm afgaat, zal dat naar te vrezen valt, te laat zijn.

Bij detectors die gebruik maken van een saturatiemeter, zoals de owlet, wordt de pols en het zuurstofgehalte gemeten. Ook hiervan is nooit bewezen dat het wiegendood kan voorkomen. Bovendien treedt er als het kind het voetje met de detector beweegt heel makkelijk verstoring van het signaal op, waardoor het kan lijken dat er iets mis is, terwijl dit niet het geval is (vals alarm).

Vals alarm veroorzaakt schrik en onrust. De apparaatjes geven, zo blijkt uit een vergelijkende test met volwaardige monitoren, vaak, zo niet alleen maar vals alarm. Geluid of trillen moeten de baby wekken. Dat verstoort het slaappatroon en dat kan op zich risico scheppen. Bij een baby van 6 maanden neemt de zogeheten non-Rem slaap toe. Dat is diepe slaap, met normale, oppervlakkige ademhaling, waaruit een kind moeilijk wekbaar is en waarin een alarmmatje de adembeweging niet goed meer kan registreren. Het is vaak moeilijk om ouders die van slag raken door de (valse) alarmen er zelfs na een duur polysomnografisch onderzoek in het ziekenhuis van te overtuigen dat hun kind gewoon doorademt en niets mankeert.

Voor sommige te vroeg geboren kinderen kan het bewaken van de ademhaling nodig zijn, maar dan wordt tevens registreren van de hartslag (ritme en patroon) noodzakelijk geacht en daarvoor is een volwaardige monitor vereist. Er bestaan evenwel geen monitoren die overlijden kunnen voorkomen. Zelfs hoogwaardige medische monitoren, die de ademhaling èn de hartslag registreren en bovendien over een geheugen beschikken, hebben ten opzichte van wiegendood geen preventieve werking. Als er reden is, bijvoorbeeld op indicatie na bepaalde gevallen van ALTE (= ogenschijnlijk levensbedreigende gebeurtenis; de slapende baby wordt bleek en slap aangetroffen), om een monitor te verstrekken voor thuisgebruik, dan hoort daar een goede begeleiding, reanimatie training en gebruiksinstructie bij. Als het alarm van een monitor terecht afgaat, hangt het van de daarop volgende actie af of een baby voor een nare afloop kan worden behoed.

In de Verenigde Staten en Canada is een waarschuwing van kracht tegen het risico van de snoeren die sommige apparaatjes van stroom voorzien. Daar zijn enkele malen baby’s in verwikkeld geraakt, met verstikking tot gevolg.

Het is niet zinvol om gezonde baby’s aan een (volwaardige) monitor te koppelen.

Wegens hun onbetrouwbaarheid en slaapverstoringen door vals alarm is voor alle detectortjes de waarschuwing op zijn plaats dat het onverstandig is om erop te vertrouwen. Zeker als men bijgevolg de gangbare, wel effectief gebleken preventieaanbevelingen zou veronachtzamen.

Het risico neemt vooral aanzienlijk toe als ouders ten onrechte denken dat hun kind dankzij zo’n matje veilig op de buik kan slapen.

De fabrikanten en importeurs zijn er herhaaldelijk op gewezen dat hun beweringen inspelen op latente angst, niet door onderzoek worden gestaafd en derhalve volstrekt onbewezen, hoogst onwaarschijnlijk en misleidend zijn. De Nederlandse ziektekostenverzekeraars hebben dat begrepen en als gevolg daarvan begin 2014 de matjes uit de voorzieningen geschrapt. Ouders die menen dat een vorm van bewaking nodig is doen er goed aan dat met hun kinderarts te bespreken.

Er komen steeds meer ‘slimme’ apparaatjes op de markt. Zoals recentelijk Owlet (babysokje), Mimo (sensor op rompertje) en Exmobaby (sensor op rompertje), die ouders met mobiel via een app dag en nacht op de hoogte kunnen houden van het wel en wee van hun kind. Ze kunnen beweging, temperatuur en hartslag registreren en zelfs iets melden over de houding. Ook deze gadgets kunnen onnodig alarm slaan. Gebruikers doen er verstandig aan zich af te vragen of zo’n ‘lijntje’ met hun kind werkelijk iets bijdraagt aan hun gemoedsrust, of dat ze er alleen maar meer onzeker van worden.

Productbeoordeling

Hieronder een aantal merken van een product dat als alarmapparaatje, alarmmatje of bewegingssensor voor baby's wordt verkocht.

  • Angelcare
    Deze aanbieder beweert niet langer dat het apparaatje wiegendood en ALTE kan voorkomen. In november 2013 is in VS een model van dit merk van de markt gehaald vanwege het risico dat een baby in de aansluitsnoeren verstrikt kan raken. In twee gevallen had dat tot verstikking geleid.
  • Baby Life Guard
  • Baby Sense (II)
  • Hisense
  • Nannycare
  • Luvion Babysense
    Alarmmatje dat ten onrechte wordt aangeprezen als preventiemiddel tegen wiegendood.
  • Owlet sokje
  • Respisense (Buzz)
    Apparaatje ter grootte van een luciferdoosje dat aan baby's nachtgoed kan worden vastgeklikt. Slaat volgens de fabrikant alarm 5 seconden nadat geen ademhalingsbeweging is opgevangen. Jonge baby's echter kunnen hun ademhaling langer onderbreken, zodat de kans op vals alarm groot is.
  • Snuza Hero of Halo
    Apparaatje ter grootte van een lucifersdoosje dat op de luiers van een baby kan worden bevestigd en in contact moet blijven met de baby. Slaat volgens de fabrikant alarm als 20 seconden lang geen beweging is waargenomen.

Deel dit met je netwerk