Nieuws 17 november 2026

Geef ouders een stem met de Balansmeter

Het ouderperspectief is belangrijk voor beleid, praktijk en onderzoek, maar komt nog niet altijd goed in beeld. Met de Balansmeter krijgen ouders inzicht in hun draagkracht en draaglast en kunnen ze hun ervaringen delen. Door het in kaart brengen van alle ingevulde Balansmeters kunnen wij inzicht geven in zowel de huidige uitkomsten als de trends van de door ouders ervaren balans tussen draagkracht en draaglast. Help mee om hun stem te laten horen door de Balansmeter te verspreiden! Deze kan worden ingevuld vanaf dinsdag 17 november t/m vrijdag 11 december 2026 en kost ouders slechts 2 tot 5 minuten tijd.

Ga naar de Balansmeter

Waarom meedoen?

  • Laat ouders aan het woord. De Balansmeter is een gevalideerd instrument dat het ouderperspectief systematisch in kaart brengt.
  • Regionale inzichten terug te vinden via het dashboard van de Balansmeter. Hoe meer ouders uit jouw regio deelnemen, hoe betrouwbaarder het beeld van hun ervaringen.
  • Het is laagdrempelig. De Balansmeter invullen kost ouders weinig tijd en ze hoeven geen informatie in te vullen waarmee iemand hen of hun kind kan herkennen. Daarnaast verloten we 10 cadeaubonnen t.w.v. €20,- onder de deelnemers.
  • Het is een instrument voor een goed gesprek. De ervaring leert dat het invullen van de Balansmeter aanleiding geeft tot waardevolle gesprekken zowel binnen het gezin als met de JGZ.

Zo kun jij bijdragen

Help mee door de Balansmeter onder de aandacht te brengen bij ouders, bijvoorbeeld via:

  • jullie website, nieuwsbrief of in de wachtruimte;
  • social media of WhatsApp-contact met ouders;
  • gesprekken in de spreekkamer of op ouderbijeenkomsten.

Gebruik de communicatietoolkit

Om de Balansmeter te delen met ouders hebben we een toolkit ontwikkeld met communicatiematerialen die direct inzetbaar zijn. Denk aan afbeeldingen voor social media.

Resultaten 13e peiling nu beschikbaar

In mei en juni dit jaar is de 13e peiling met de Balansmeter gedaan en de uitkomsten van de ruim 4.500 ouders zijn weer toegevoegd aan het interactieve dashboard van de Balansmeter. In totaal kun je de inzichten van alle eerdere peilingen met de Balansmeter daar terugvinden en een selectie maken zodat je kunt inzoomen op jouw provincie.

Bekijk het dashboard van de Balansmeter

Het meest opvallende aan de 13e Balansmeter (juni 2026) is dat de balans tussen draagkracht en draaglast bij ouders licht is gedaald. Na vier metingen zonder herstel is dat opmerkelijk, omdat de resultaten in juni normaal gesproken juist beter zijn dan in het najaar.

Inzoomend op de ervaren balans van ouders laat de 13e peiling ons zien dat 45% van de ouders op het moment van invullen aangeeft uit balans te zijn (24% ervaart de balans als slecht en 21% als matig). Het hoort er ook bij om soms uit balans te zijn, bijvoorbeeld als er ingewikkelde dingen spelen in het gezin. Steun uit de omgeving en vertrouwen in het eigen aanpassingsvermogen helpen de ouder(s) dan om die disbalans op te vangen. Dat zien we ook terug in de cijfers. Als we in plaats van alleen naar de ervaren balans naar de totale score van de Balansmeter kijken (wat betekent dat we buffers zoals benoemd in het voorbeeld hierboven meenemen) zien we een disbalans bij 26% van de ouders (onderverdeeld in 15% slecht en 11% matig).

Daarnaast worden een aantal eerdere inzichten opnieuw bevestigd:

  • Het aantal ingevulde Balansmeters door ouders blijft groeien en opnieuw is de Balansmeter door ouders vanuit alle provincies ingevuld.
  • Verschil in opleiding zorgt niet voor verschil in de ervaren balans.
  • Meer ervaren steun uit de omgeving draagt bij aan een betere balans.
  • We zien ook een betere balans wanneer er meer overeenstemming met de partner wordt ervaren, minder zaken in het gezin spelen die de opvoeding moeilijker maken en het beter lukt om met veranderingen om te gaan.

De Balansmeter en de Ouderschapstheorie

Alice van der Pas onderscheidt in haar ouderschapstheorie vier buffers die het veerkrachtsysteem van ouders vormen. Dat verklaart waarom het opvoeden vaak toch goed gaat, zelfs als er veel omstandigheden tegenzitten. Door het gebruik van de Balansmeter (bijvoorbeeld als je samen met ouders in gesprek gaat over de door hen ingevulde Balansmeter) wordt concreet inzicht verkregen in de vier buffers waarmee de draagkracht-kant verder kan worden verkent en versterkt, zeker wanneer de draaglast hoog is.

Buffer 1. Solidaire gemeenschap

Een solidaire gemeenschap bestaat uit mensen in de formele en informele omgeving die met ouders meeleven, hen praktisch of emotioneel steunen en niet veroordelen.

In de Balansmeter zien we terug dat meer ervaren steun uit de omgeving bijdraagt aan een betere balans.

Buffer 2. Goede taakverdeling

Een goede taakverdeling in huis, maar zeker ook met instellingen en voorzieningen buitenshuis (denk aan de kinderopvang) maakt dat ouders er niet alleen voor staan.

De ingevulde balansmeters laten ons zien dat er een betere balans is wanneer er meer overeenstemming met de partner wordt ervaren.

Buffer 3. Metapositie

Het is belangrijk dat ouders in staat zijn om eerlijk en actief te reflecteren op hun eigen handelen. Wanneer ouders in staat zijn om ‘boven de situatie te hangen’, krijgen zij inzicht in het effect van hun gedrag op hun kind. Dit inzicht heeft de ouder nodig om zijn (opvoed)vaardigheden wel of niet aan te passen.

Het invullen van de Balansmeter helpt ouders om naar hun eigen situatie te kijken en levert ouders direct inzichten op over hoe het met ze gaat.

Buffer 4. ‘Goede ouder’-ervaringen

Ouders hebben vertrouwen nodig in zichzelf als opvoeder. Daarbij is het belangrijk dat zij goede en positieve ervaringen opdoen als (ouder)s). Dat geeft het vertrouwen een boost.

De inzichten van de balansmeter laten ouders beseffen dat dingen ook goed gaan. Het besef van het hebben van een goede balans terwijl het opgroeien en opvoeden van je kind(eren) het nodige van je vraagt, draagt bij aan ‘goede ouder’-ervaringen.

Lees meer over de ouderschapstheorie

Valide instrument voor een goed gesprek

De Balansmeter is op systematische wijze ontwikkeld vanuit UMC Utrecht in nauwe samenwerking met ouders, praktijk en wetenschap en bedoeld om het ouderperspectief een stem te geven. De ervaring leert dat het invullen van de vragenlijst aanleiding geeft tot mooie gesprekken zowel binnen het gezin als met de JGZ. Meer lezen over de ontwikkeling en validering van de Balansmeter: https://doi.org/10.1016/j.jpedcp.2026.200201.

Meer weten?

Ingrid Staal

onderzoeker, adviseur

Lees meer over Ingrid Staal

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Welkom op onze nieuwe website!

Heb je een gebruikersaccount? Dan ontvang je van ons een mail om je account opnieuw te activeren.