Nieuws 5 augustus 2026
De wetenschappelijke publicatie over de doorontwikkeling van MAZL (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) op het voortgezet onderwijs (vo) is een feit. Jarenlang is er intensief gewerkt aan deze vernieuwing, waarbij niet langer alleen de jeugdarts, maar het hele JGZ-team samenwerkt rondom ziekteverzuim in het vo. De pilot in Almere laat zien dat deze aanpak werkt. Met deze publicatie is de noodzakelijke kers op de taart een feit: de nieuwe manier van werken is nu ook wetenschappelijk onderbouwd.
Er is jarenlang hard gewerkt aan de doorontwikkeling van MAZL in het voortgezet onderwijs en de wetenschappelijke onderbouwing ervan: van het eerste idee in april 2021 tot de afronding van de pilot met een officiële publicatie in de zomer van 2026. In samenwerking met JGZ Almere is dit tot stand gekomen.
Wetenschappelijke onderbouwing is cruciaal voor de formele erkenning van een interventie. In theorie kun je vanuit de kaders van MAZL een prachtige werkwijze bedenken, maar je moet in de praktijk toetsen of het daadwerkelijk zo werkt.
Beide partijen stonden hierbij voor hun eigen uitdaging:
Belangrijke les uit de praktijk: Bij het toepassen van een nieuwe interventie roept men in de wandelgangen al snel: “Dit werkt niet, dit gaat nooit werken.” Meestal wijst men dan direct naar de interventie zelf. In de praktijk blijkt echter dat het bijna altijd ligt aan randvoorwaarden die niet op orde zijn, of aan bestaande gewoontes die in de weg zitten. En het veranderen van die diepgewortelde gewoontes is misschien wel het allermoeilijkst.
In Almere voerde uitsluitend de jeugdarts MAZL jarenlang uit. Tegelijkertijd rees de vraag: kunnen we de werkwijze verbeteren door meerdere disciplines te betrekken, zónder dat de sociaal-medische expertise van de jeugdarts verloren gaat?
In 2023 gingen het NCJ, JGZ Almere en V(S)O-scholen samen deze uitdaging aan. Niet alleen jeugdartsen, maar ook jeugdverpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en jongerenmaatschappelijk werkers maken inmiddels actief deel uit van het MAZL-zorgpad. Dit levert een nieuwe werkwijze, frisse inzichten, meer gedeelde kennis en verhoogd werkplezier op. En dat komt de ondersteuning aan jongeren direct ten goede.
In het begin was er, zoals bij elke verandering, terughoudendheid en weerstand. Nieuwe rollen en intensievere samenwerking vragen immers tijd. Maar door het simpelweg te dóen, groeide het inzicht dat deze aanpak werkt.Wat levert de vernieuwde MAZL-aanpak op?
Sterkere verbinding met ouders en minder no-shows: We stemmen de zorgtoewijzing vooraf telefonisch af met ouders, wat van enorme meerwaarde blijkt. Ouders voelen zich gehoord en begrijpen het doel van het consult beter. Dit leidt tot prettigere gesprekken en minder gemiste afspraken.
De juiste professional op de juiste plek: Jongeren komen sneller terecht bij de professional die ook het vervolgtraject kan oppakken, zonder dat medische expertise verloren gaat.
Slimme inzet van doktersassistenten: Door doktersassistenten in te zetten in het zorgtoewijzingsteam worden telefoongesprekken met ouders kort en efficiënt gehouden. Dit in tegenstelling tot de eerdere inzet van jeugdverpleegkundigen, die vaak direct leidde tot langere, inhoudelijk zware gesprekken.
Krachtig MAZL-MDO (Multidisciplinair Overleg): Dit overleg brengt verschillende perspectieven samen, vergroot onderlinge kennis en versterkt de kwaliteit van de besluitvorming.
Meer werkplezier: Professionals delen kennis en netwerken. Hierdoor stijgt de zorgkwaliteit en verdwijnt het gevoel van ‘er alleen voor staan’.
Geoptimaliseerde materialen: Door de pilot werd de grote rol van scholen pijnlijk duidelijk. Met input van de professionals uit Almere zijn alle ondersteunende materialen herzien en doorontwikkeld om beter aan te sluiten op de behoeften van de school.
Hoewel het niet in het gepubliceerde artikel staat, is de definitieve conceptversie na de pilot direct getest bij drie andere organisaties: in Amsterdam, Hart van Brabant (HvB) en Groningen. Ook daar werkte de methode uitstekend.
Als direct gevolg hiervan is het ‘MAZL JGZ-team’ nu officieel opgenomen als volwaardig alternatief voor de exclusieve inzet van de jeugdarts. Nu de wetenschappelijke onderbouwing zwart-op-wit staat, bieden we deze werkwijze bij de eerstvolgende hererkenning van MAZL vo aan als een theoretisch en praktisch goed onderbouwde methodiek.
We delen een enorme pluim uit aan JGZ Almere, die dit avontuur met ons aandurfde. Er is moed voor nodig om zo’n innovatief traject in te stappen. Door zich kwetsbaar op te stellen en tijd, energie én middelen te investeren in deze doorontwikkeling, zetten zij iets neer waar heel Nederland de vruchten van plukt. Wat een fantastische prestatie!
Onze oproep aan andere JGZ-organisaties: er ligt nu een ijzersterke basis. Houd vol, want innovatie kost tijd en doorzettingsvermogen. Ga samen aan de slag. De eerste resultaten laten zien dat een integrale MAZL-aanpak binnen een JGZ-team niet alleen haalbaar is, maar vooral van grote meerwaarde voor ouders, professionals én de organisatie. En dat komt de zorg aan jongeren direct ten goede.
"*" geeft vereiste velden aan
Juist op het moment dat ouders snakken naar rust, staan ze er alleen voor. Schiet hen te hulp, noteert Igor Ivakic, directeur-bestuurder van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.
Na de publicatie van de herziene JGZ-richtlijn Kindermishandeling en de nieuwe JGZ-richtlijn Mondzorg in juli 2025 zijn nog zes JGZ-richtlijnen verschenen. In dit bericht zetten we ze op een rij en blikken we vooruit op de publicaties die tot medio 2027 worden verwacht.
In deze mini-documentaire volgen we drie gezinnen die geholpen zijn door Integrale Vroeghulp. En gingen we in gesprek met coördinatoren, trajectbegeleiders en een wethouder over de kracht van het netwerk.
