Nieuws 4 augustus 2026
Juist op het moment dat ouders snakken naar rust, staan ze er alleen voor. Schiet hen te hulp, noteert Igor Ivakic, directeur-bestuurder van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.
De bekende uitspraak ‘It takes a village to raise a child’ krijgt in de zomer een bittere bijsmaak. Zodra de straten vanwege de zomervakantie leeglopen richting het zuiden, blijkt dat we de ‘village’ hebben vervangen door geïsoleerde eilandjes waar gezinnen zichzelf moeten zien te redden. Juist op het moment dat ouders snakken naar rust, staan ze er alleen voor.
Bijna de helft van de Nederlandse ouders gaat regelmatig gebukt onder stress. Dat komt niet doordat ze hun leven slecht plannen, het is een structureel maatschappelijk probleem: de oorzaak ligt niet bij individuen maar bij hun omgeving.
Nederlandse ouders ervaren enorme druk door het balanceren tussen werk, school, zorg en opvoeden. En terwijl de kinderen genieten van zes weken vakantie, moet de gemiddelde ouder het in de zomer met twee tot drie weken vakantie doen. Voorzieningen als school, kinderopvang en sociale netwerken dragen de zorg normaal gesproken mee, maar doordat deze in de zomer wegvallen, verandert die periode voor ouders in een slopende logistieke puzzel.
Toch verwachten we van ouders dat ze na de vakantie weer heerlijk opgeladen op het werk verschijnen. Maar drie weken vakantie met kinderen kan de chronische stress van 49 weken werken en opvoeden niet repareren. Je kunt een overbelast zenuwstelsel niet ‘even fixen’ terwijl je tegelijkertijd zeven dagen per week de klok rond entertainer, verzorger en scheidsrechter bent.
Zowel Nobelprijswinnaar James Heckman als wijlen hoogleraar sociale geneeskunde Frans Feron heeft laten zien dat investeren in de vroegste fase van het leven het hoogste maatschappelijke rendement oplevert. Zorg je voor rust, stabiliteit en een ondersteunend netwerk rondom jonge gezinnen, dan voorkom je mentale en fysieke schade op de lange termijn.
De werkelijkheid is echter omgekeerd. Onze collectieve middelen vloeien massaal naar de achterkant van het leven, naar de langdurige zorg en ouderenzorg, terwijl de voorkant verschraalt. De overheid wil bouwen aan sociale cohesie en dit kabinet werkt aan een ‘Gemeenschapsfonds’ voor behoud van buurthuizen en andere ontmoetingsplekken. Maar de infrastructuur voor gezinnen wordt overgelaten aan marktwerking.
Willen we een kans geven aan de ‘village’, dan vraagt dit om een maatschappelijke beweging die bestaande zorg- en welzijnsproducten en -diensten transformeert in gemeenschapsvoorzieningen voor de buurt. Waar versterking van de brede welvaart van de buurt centraal staat. Zo kan bijvoorbeeld de kinderopvang veranderen van een commerciële dienst in een hechte buurtgemeenschap.
Geef voorrang aan het samenbrengen van generaties in de buurten bij het ontwerpen van lokaal jeugd- en welzijnsbeleid. Door samen te zijn en de zorg te delen, benutten we de ervaring en kracht van ouders én grootouders. Vraag de buurt zelf wat zij nodig heeft. Denk aan initiatieven zoals ‘Buurtgezinnen’ die kwetsbare gezinnen koppelen aan sociaal sterkere gezinnen, of aan ‘buurtopa’s en -oma’s’. Leg de steun hiervoor structureel vast in het beleid.
Laat de huidige zomerse buurtinitiatieven niet langer zwoegen op incidentele subsidies, maar neem ze structureel op in het wijkbudget. Samenwerking van gemeenten, welzijnsorganisaties, sportclubs en lokale initiatieven zoals het bouwdorp, de scouting en de buurtcamping brengt de wijk in de vakantie echt tot leven. Hier bouwen kinderen vriendschappen voor het leven en kunnen de ouders op adem komen.
Het gebrek aan een ‘village’ in de zomer is geen luxeprobleem, maar een voorspeller voor latere burn-outs en hogere zorgkosten. Als we willen dat jonge gezinnen niet bezwijken, moeten we stoppen met problemen pas te repareren aan de achterkant en investeren in de maatschappelijke infrastructuur aan de voorkant. Want een ‘village’ doet meer dan kinderen helpen groeien; die geeft ouders het maatschappelijke fundament om ouderschap samen te dragen.
"*" geeft vereiste velden aan
Na de publicatie van de herziene JGZ-richtlijn Kindermishandeling en de nieuwe JGZ-richtlijn Mondzorg in juli 2025 zijn nog zes JGZ-richtlijnen verschenen. In dit bericht zetten we ze op een rij en blikken we vooruit op de publicaties die tot medio 2027 worden verwacht.
In deze mini-documentaire volgen we drie gezinnen die geholpen zijn door Integrale Vroeghulp. En gingen we in gesprek met coördinatoren, trajectbegeleiders en een wethouder over de kracht van het netwerk.
Donderdag 18 maart 2027 vindt de nieuwe editie van Jeugd in Onderzoek plaats in de Jaarbeurs in Utrecht. Het thema dit jaar is ‘Overgangen in het leven van jeugdigen: bruggen bouwen’. Wil je jouw (tussentijdse) onderzoek daar presenteren? Het is vanaf nu mogelijk om deelsessies in te dienen.
