38. Begrijpt enkele dagelijks gebruikte zinnen

communicatie

Achtergronden

 
Ontwikkelingsveld

Communicatie (passieve taalontwikkeling), persoonlijkheid en sociaal gedrag.

Psychologisch aspect

Taalbegrip is een voorwaarde voor taalproductie. Op deze leeftijd kan een kind zeer eenvoudige taal begrijpen en daarop met adequaat gedrag reageren (meer dan aanwijzen of alleen kijken in de richting van het voorwerp of persoon zoals bij kenmerk 35).

   
Onderzoekleeftijd

 

Aanbevolen leeftijd

15 maanden (65 weken).

Spreiding

12,5 – 19,5 maanden (54 – 83 weken).

   
Onderzoekmethode

 

Uitgangspositie kind

Niet bepaald.

Uitvoering onderzoek

De onderzoeker spreekt een korte zin die past in de context van het consult, bijvoorbeeld: “Pak de bal”, of “Geef je pop eens aan mama”.

Observatie

De onderzoeker observeert tijdens het consult of aan het gedrag van het kind te merken is, dat hij enkele woorden begrijpt, waarbij de onderzoeker het gesprokene niet mag ondersteunen met suggestieve gebaren.

Anamnese

Indien het gedrag tijdens het consult niet kan worden uitgelokt, vraagt de onderzoeker aan de ouder: "Hebt u de indruk als u met ... praat dat hij enkele zinnen begrijpt?”. Zo ja: “Kunt u dan enkele voorbeelden noemen waaruit dat blijkt?". De onderzoeker gaat na of de ouder in genoemde voorbeelden geen gebaren maakt of handelingen uitvoert, waaruit het kind kan opmaken wat de bedoeling is.

Voorbeelden:
“We gaan naar buiten” ­ het kind kruipt of loopt naar zijn jas of naar de deur.
“Klap eens in je handjes” ­ het kind klapt in zijn handen.
“Pak je schoenen” ­ het kind pakt zijn schoenen.

Het gebruik van kindertaal is toegestaan (bijvoorbeeld “hap­hap” voor eten), mits uit de reactie van het kind blijkt dat het begrijpt waarover het gaat.

   
Beoordeling

 

Positief

Het kind toont door zijn reactie begrip van tot hem gesproken zinnen.
Negatief

Uit het gedrag van het kind blijkt dat het eenvoudige taal niet begrijpt

en

de ouder beantwoordt de gestelde vraag ontkennend of noemt voorbeelden van gedrag, waaruit blijkt dat het kind eenvoudige taal zonder begeleidende gebaren niet heeft begrepen.

   
Registratie

+ Bij geobserveerde positieve respons.

M Bij anamnestisch positieve respons.

- Bij negatieve respons.

Discipline Alle disciplines mogen alle onderdelen doen.
Informatie over overleg / consultatie 

Indien de DA het kenmerk uitvoert mag bij een negatieve score de JV geconsulteerd worden.

Indien de JV het kenmerk uitvoert moet bij een negatieve score de VS/JA geconsulteerd worden.

 Advies Adviseer ouders om de communicatieve ontwikkeling te stimuleren en ga daarbij in op het stimuleren van de taalontwikkeling (taalaanbod, spreektempo, beurtgedrag). 
Overweging

Bij de interpretatie van de respons moet de onderzoeker rekening houden met de kwantiteit en kwaliteit van het taalaanbod. Wanneer een kind niet of zelden reageert op een mondeling verzoek kan er ook sprake zijn andere problemen zoals: een gehoorprobleem, een probleem in het taalbegrip, een probleem op het cognitieve vlak, een probleem in het autistisch spectrum of een probleem in de ouder­kind interactie c.q. hechting. Zo zullen onveilig gehechte kinderen minder behoefte hebben aan het maken van contact en het exploreren van de omgeving.

   
Referenties

Bijlage 8, tabel 38.

Dit kenmerk is ook van belang voor de concept richtlijn Vroegtijdige opsporing gehoorstoornissen 0-18 jaar en de JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen.

Let op: Dit is een DIY-video voor ouders om hen te betrekken bij het onderzoek. En dient voor de professionals als audiovisuele ondersteuning bij de beschreven instructie.

Deel dit met je netwerk