Scheef of plat hoofd

Ik wil niet dat mijn dochter/zoon een plat achterhoofd of een scheef hoofdje krijgt. Kan ik haar/hem niet beter op de zij leggen?

Als een babyhoofdje eenzijdig wordt belast, kan het afplatten of scheef groeien. Voorkomen dat dit gebeurt, is vooral een kwestie van goed opletten en van meet af aan ervoor zorgen dat uw baby op de rug slaapt, maar met het hoofdje de ene keer naar links en de volgende maal naar rechts gekeerd. Draait de baby het hoofdje elke keer toch naar dezelfde kant, dan ontwikkelt hij een voorkeurshouding.

Zo'n voorkeurshouding kan hardnekkig zijn. Zodra u een voorkeurshouding opmerkt, is het verstandig om snel in overleg met consultatiebureau/de jeugdgezondheidszorg of huisarts na te gaan wat daar aan te doen valt.

U kunt wisselligging van het hoofd stimuleren door bij voorbeeld het bedje te draaien, zodat het licht van een andere kant komt, of door een aandachttrekkend voorwerp te verplaatsen. Bij het aankleden en verschonen kunt u de baby zoveel mogelijk benaderen van de kant die niet zijn voorkeur heeft door hem met het achterhoofd naar u toe op het aankleedkussen te leggen. Het helpt ook om bij het voeden steeds van arm te wisselen, bij borstvoeding gaat dat vanzelf, bij flesvoeding moet u er aan denken. Laat de baby zo kort mogelijk in een ligstoeltje zitten, vrij kunnen bewegen bevordert de motorische ontwikkeling en helpt ook mee om eenzijdige druk op het hoofd te voorkomen.

In een beperkt aantal gevallen is hulp nodig van een (erkende !) kinderfysiotherapeut om de voorkeurshouding te doorbreken. Soms wordt dan tijdelijk gebruik van een hulpmiddel aangeraden, mits dat alleen gebeurd als de baby wakker is en er toezicht is. Maar pas op: Als de baby slaapt zijn voorwerpen als kussentjes in bed risico verhogend. U kunt er niet op vertrouwen dat de baby met het hoofd in het kuiltje of de uitsparing in zo'n kussentje blijft liggen.

Medisch gezien is scheefhoofdigheid geen probleem – uitgezonderd ernstige vormen die relatief zeldzaam zijn. Geen enkel mens is nu eenmaal helemaal symmetrisch. Bij een baby is het normaal gesproken een tijdelijk verschijnsel dat tegen het tweede jaar nagenoeg is verdwenen.

De kans op vervorming is het grootst in de eerste vier maanden. Dat geldt in het bijzonder voor baby’s met neurologisch letsel en te vroeg geborenen met een ontwikkelingsachterstand. Jongens hebben meer kans op scheefgroei dan meisjes.

Het is vooral belangrijk om afplatting of scheefgroei vóór te zijn, zodat correctie d.m.v. therapie later niet nodig is. In haast alle gevallen zijn met oplettendheid en verstandig reageren gevolgen te voorkomen of tot een minimum te beperken. Laat uw baby niet lange perioden in dezelfde houding in een stoeltje zitten of liggen, want dan wordt het hoofdje te eenzijdig belast. Houd uw baby regelmatig overeind om te knuffelen. Laat hem vooral elke dag onder toezicht minimaal drie keer enige tijd oefenen in bewegen op de buik. Dat kan heel goed in de box. Zo lang er toezicht is kan oefenen of liggen op de zij geen kwaad. Oefenen en bewegen voorkomt niet alleen scheefhoofdigheid, maar bevordert tevens de motorische ontwikkeling van het kind. Al enkele dagen na de geboorte kan met oefenen op de buik een begin worden gemaakt.

Zijligging in bed is geen goede oplossing. Zijligging op zich is risico verhogend.
Bovendien wordt een baby al na enkele weken zo beweeglijk dat hij op de zij niet stabiel kan blijven liggen. Als een kind omrolt op de buik, belandt het in een onveilige situatie.

Uw baby op de zij vastleggen met behulp van zogeheten stabilisatierolletjes of wigjes is ook géén veilige oplossing. Baby's kunnen ook tussen kussentjes draaien en in een benarde positie geraken. Als gevolg van hun vaak onderschatte kracht zijn helaas fataal afgelopen ongelukken gebeurd. Alleen overdag onder toezicht kan gebruik worden overwogen.

Een zogeheten redressiehelmpje moet worden afgeraden, omdat uit wetenschappelijk onderzoek (mei 2014) is gebleken dat het geen effect heeft, maar wel duur is en onprettige bijwerkingen heeft.

Deel dit met je netwerk