Dekens en dekbed(hoezen)

Advies

  • Het hoofdje van de baby moet onbedekt en vrij blijven.
  • Bij dekengebruik is verreweg het belangrijkste dat een kind niet te warm wordt toegedekt. In elke situatie moet aan de hand van de omgevingstemperatuur worden beoordeeld of de gebruikte deken niet te warm is. Bij dekens wordt de isolerende werking bepaald door de eigenschappen van het materiaal, en niet door het gewicht.
  • Aan het nekje is te voelen of een (slapende) baby het behaaglijk heeft; bij twijfel geven de voetjes uitsluitsel. Voelen die prettig aan dan is het in orde. Koude handjes zijn niet ongewoon. Een baby die transpireert heeft het te warm.
  • Een baby die koorts heeft dient niet extra te worden toegedekt.
  • Het materiaal van het deken mag niet afsluiten.
  • Het bedje is kort opgemaakt en het beddengoed is stevig ingestopt. Beddengoed wat los in bed ligt is risicoverhogend.
  • Stop geen deken dubbel in een dekbedhoesje. Dat verhoogt de isolatie met verhoogde kans op warmtestress of oververhitting.
  • Gebruik géén dekbedje voordat een kind twee jaar is.

Beoordeling

Dekentjes zijn te beoordelen op een aantal kwaliteiten, maar het leggen van de relatie tussen technisch meetbare producteigenschappen en veiligheid is heel moeilijk. Betrouwbaar onderzoek naar die relatie ontbreekt.


Ook een in 2003 uitgevoerd technisch TNO-onderzoek in opdracht van Consument en Veiligheid (sinds april 2012 VeiligheidNL), mede op basis van adviezen van de Stichting Wiegedood geeft geen uitsluitsel over de vraag welk materiaal het veiligste zou zijn. In totaal 9 producten van wol, katoen en fleece zijn door TNO aan diverse testen onderworpen. Wol, katoen en fleece hebben stuk voor stuk goede en minder goede eigenschappen als het gaat om luchtdoorlaatbaarheid, vochtregulatie, warmteweerstand, drapeerbaarheid en invloed van wassen. De metingen bieden een mogelijkheid tot vergelijking, maar geven op zich geen aanleiding om een bepaalde keus aan of af te raden. Lastig is dat fleece een verzamelbegrip is voor tientallen soorten kunststofdekens van uiteenlopende samenstelling (en kwaliteit). Comfort valt niet te meten, zodat het kiezen van een deken vooral een zaak is van budget en persoonlijke voorkeur.


Bij dekengebruik is verreweg het belangrijkste dat een kind niet te warm wordt toegedekt. Dat betekent dat in elke situatie aan de hand van de omgevingstemperatuur moet worden beoordeeld of de gebruikte deken niet te warm is. Bij dekens wordt de isolerende werking bepaald door de eigenschappen van het materiaal, en niet door het gewicht. Een goed isolerende fleece deken kan soms verrassend licht zijn: het is dan niet nodig een tweede deken te gebruiken. Bedenk ook dat elk laagje lucht tussen deken(s) en laken(s) invloed heeft op de warmteweerstand. Verder is van belang dat het hoofdje van de baby onbedekt en vrij blijft, dat het materiaal niet afsluit, het bedje kort is opgemaakt en het beddengoed stevig ingestopt.

Warmtestress of warmtestuwing
Aan het nekje is te voelen of een (slapende) baby het behaaglijk heeft; bij twijfel geven de voetjes uitsluitsel. Voelen die prettig aan dan is het in orde. Koude handjes zijn niet ongewoon. Een baby die transpireert heeft het te warm. Een baby die koorts heeft dient niet extra te worden toegedekt.
Tot de grootste risico’s voor baby’s behoren situaties waarin warmtestress of warmtestuwing kan ontstaan en/of het steeds opnieuw inademen van uitgeademde lucht (rebreathing), leidend tot zuurstoftekort, afnemend bewustzijn en mogelijk fatale afloop.

Dekbedjes
Dekbedjes spelen een opvallende rol bij warmtestress en warmtestuwing. Ze worden, ongeacht hun samenstelling, voor baby’s als onveilig beschouwd. Fabrikanten die beweren dat hun dekbed is ‘goedgekeurd’, kunnen dat niet aantonen; hooguit kunnen ze een test van technische productgegevens overleggen. Zo’n rapport echter legt geen rechtstreekse relatie met veiligheid voor het kind.

Voor een baby vormt een dekbedje dus een risico, doordat het te warm kan zijn én doordat het los ligt, zodat een baby eronder of er in verwikkeld kan raken. Een bedekt hoofd betekent een relatief extreme toeneming van de risicofactor voor wiegendood. Gebruik daarom géén dekbedje voordat een kind 2 jaar is. Sommige fabrikanten vermelden dat op het label van hun product.

Als een enkele deken in een dekbedhoes wordt gestopt is er altijd sprake van 2 lakens, maar uit metingen blijkt de isolatiewaarde niet noemenswaardig te worden verhoogd. Wanneer een deken wordt dubbelgevouwen om in de hoes te kunnen schuiven, is er wel sprake van een belangrijke toename van isolatie en daardoor van verhoogde kans op warmtestress of oververhitting. Als een hoes met een enkele deken rondom goed kan worden ingestopt en het bedje wordt laag opgemaakt, dan is er weinig verschil met een laken en een dekentje. Als de hoes te klein van afmeting is om te kunnen instoppen, is er sprake van beddengoed dat los in bed ligt. Dat is risicoverhogend, omdat de baby zich eronder kan wurmen.

Productbeoordeling

  • Baby Duck of 3-in-1-lakentje
  • Vellux medi-blanket

Baby Duck of 3-in-1 lakentje
Dit is een matrashoesje van tricot, waarin gedeeltelijk een ‘ondoorlaatbare laag’ is ingenaaid, aan de onderzijde afgedekt met een lakentje.
Wanneer niet een bij de baby passende maat (er zijn er drie) wordt gekozen of de hoes verkeerd om in het bedje wordt gelegd kan in een ledikantje de baby met hoofd en schouders op het ‘zeiltje’ (door de fabrikant ondoorlaatbare laag genoemd) terechtkomen. Dat belemmert de ventilatie, waardoor een verhoogd risico ontstaat op warmtestuwing. Fabrikant en importeur hanteren sinds begin 2003 een aangescherpte veiligheidsinstructie en een kleinere versie voor jonge baby’s om het risico tegen te gaan.

Vellux/medi-blanket
De importeur van dit fleece dekentje heeft zijn product onderworpen aan het vergelijkend onderzoek naar producteigenschappen van diverse typen dekentjes. Zijn claim echter dat dit dekentje het veiligst zou zijn, is geen conclusie van de tests. Het was een van de twee onderzochte fleece producten. De opvallendste eigenschap van dit dekentje is het geringe gewicht.

Deel dit met je netwerk