Stevig ouderschap in het gemeentelijk domein

4 april 2017

Een zorgeloze jeugd, dat gun je toch ieder kind? Ook de kinderen van ouders die, om wat voor reden dan ook, wat extra steun kunnen gebruiken bij het opvoeden van hun kind(eren). De Vereniging Stevig Ouderschap vindt dan ook dat Stevig Ouderschap in elke gemeente beschikbaar zou moeten zijn. Het programma Stevig Ouderschap draagt bij aan de versterking van ouderschap, de preventie van kindermishandeling en het gezond en veilig opgroeien van kinderen. Om de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) te ondersteunen bij de implementatie van Stevig Ouderschap schreef de Vereniging een position paper.

Stevig Ouderschap is ontwikkeld voor ouders met een verhoogd risico op opvoedingsproblematiek, weinig steun vanuit de eigen directe omgeving, onzekerheid over het ouderschap of een belaste eigen jeugd. Maar ook ouders met verslavingsproblematiek, psychiatrische problemen of multiproblem gezinnen profiteren van Stevig Ouderschap. Deze methode van bewezen effectieve huisbezoeken is ontwikkeld met en voor de jeugdgezondheidszorg. Het preventieve en pro-actieve karakter van de methode, gericht op het bieden van ondersteuning in situaties waar opvoedingsproblemen zich nog niet hebben gemanifesteerd, past bij de JGZ nieuwe stijl. De jeugdverpleegkundigen die het programma Stevig Ouderschap uitvoeren hebben minimaal drie jaar werkervaring in de jeugdgezondheidszorg en een brede aanvullende training met succes afgerond. Om hun expertise op peil te houden is de jaarlijkse caseload minimaal 6 trajecten, volgen ze relevante bijscholingen en is inter- en supervisie verplicht.

Het programma is van 2001 tot 2005 gevalideerd in een grote Randomized Controlled Trial bij het Leids Universitair Medisch Centrum. In samenwerking met de Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam zijn nog meer resultaten aangetoond. Samengevat zijn de effecten van de huisbezoeken: 14% meer afname van het risico op kindermishandeling, genormaliseerde fysieke en psychosociale ontwikkeling van het kind, meer empathische interactie en minder fysieke straffen in het gezin. Vijf jaar na afsluiting van de huisbezoeken voelen ouders zich significant capabeler in hun rol. Ook blijkt de vragenlijst die ontwikkeld is om de doelgroep te vinden een goede voorspeller van latere problemen als er géén ondersteuning geboden wordt.

Stevig Ouderschap in wijkteams

Stevig Ouderschap vormt een aanvulling op de JGZ, waar alle kinderen en hun ouders met al hun vragen terecht kunnen: Het biedt nét dat beetje extra. De ervaring leert dat voor 7% van de ouders zo’n extra steuntje welkom is om zelfvertrouwen te krijgen als opvoeder en zo problemen te voorkomen. Door het preventieve karakter van de methode maakt Stevig Ouderschap deel uit van het ‘voorveld’ van de (sociale) wijkteams: Zijn er toch grotere problemen of hulpvragen dan kan het wijkteam in actie komen. Ook in die zin past de methode uitstekend binnen de laagdrempelige JGZ. De methode laat zich voorts prima combineren met diverse andere methodieken, zoals bijvoorbeeld VoorZorg.

Temidden van de decentralisatie en transitie ontstond enige verwarring: Waar past deze methode nu? Deze vraag was een belangrijke aanleiding voor het schrijven van de position paper. Want: Ondersteuning gericht op normaliseren en ontzorgen, dat is toch de Wet Publieke Gezondheid? Maar wel voor een specifieke groep. Is het dan toch Jeugdhulp? De Jeugdwet omvat echter naast jeugdhulp ook de component preventie en daar vindt Stevig Ouderschap haar wettelijke basis. Laten we niet vergeten dat de Jeugdwet niet alleen transitie maar ook transformatie impliceert: Naar beleid gericht op het voorkomen en de vroege signalering van en vroege interventie bij opgroei- en opvoedingsproblemen. Anders gezegd: Op het versterken van het ouderschap. De JGZ, het fundament van het nieuwe jeugdstelsel, is de ideale partner voor gemeenten om dit te verwezenlijken.

Lees het position paper van de Vereniging Stevig Ouderschap of kijk meer informatie op www.stevigouderschap.nl

Deel dit met je netwerk

Contactpersoon

Marieke Timmermans

Telefoon: 06 - 28 97 89 78

E-mail: mtimmermans@ncj.nl