Werkconferentie schoolverzuim vormt basis voor actieplan

21 november 2016

Schoolverzuim is een groeiend maatschappelijk probleem. De JGZ heeft met haar Preventieagenda de ambitie om deze maatschappelijke epidemie aan te pakken. In dit kader organiseerde het NCJ op 17 november de Werkconferentie tegen Schoolverzuim. De aanwezige managers jeugdgezondheidszorg (JGZ), onderwijsprofessionals, leerplichtambtenaren en brancheverenigingen zetten tijdens de bijeenkomst de eerste stappen naar een actieplan voor de komende jaren.

‘Deze dag is niet vrijblijvend’, opende directeur Igor Ivakic de werkconferentie. ‘De JGZ kan een oplossing bieden voor ingewikkelde problemen die van generatie op generatie overgaan. Denk aan kindermishandeling of schoolverzuim. Ik wil met trots kunnen zeggen dat wij die trends doorbreken. Daarom moeten we toewerken naar een stevig actieprogramma. We moeten onze krachten bundelen en verbindingen leggen met de wereld hier buiten: ouders en scholen.’

Thuiszitterspact

Hermien Jacobs opende namens de VO-Raad de deur tot samenwerking. De raad biedt via het Steunpunt Passend Onderwijs handvatten om schoolverzuim tegen te gaan, bijvoorbeeld aan de hand van een toolbox. Onlangs sloot de VO-Raad een ‘Thuiszitterspact’ met de PO-Raad, de VNG, het ministerie van Veiligheid en Justitie en staatssecretarissen Martin van Rijn en Sander Dekker. De kern van dit pact: in 2020 mag geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszitten zonder passend aanbod van onderwijs en/of zorg. Preventie en schoolverzuim is bij uitstek iets waarin je elkaar moet vinden, aldus Jacobs: ‘We werken wel samen met ministeries, maar nog niet met de JGZ. Dat is al de winst van vandaag: dat we elkaar opzoeken. Als we samen maatwerk bieden, kunnen we thuiszitters voorkomen.’

Aftrap actieplan

Om tot een breed gedragen actieplan te komen, werden alle aanwezigen opgeroepen om voorstellen, tips en aanbevelingen aan te dragen. Dit gebeurde aan de hand van vijf werkgroepen met elk hun eigen thema: thuiszitters, ouderbetrokkenheid, schoolverzuim in het primair onderwijs, samenwerkingsafspraken en collectieve preventie. Zo leidde Mark Weghorst, adviseur bij Ouders & Onderwijs, de discussie over omgang met ouders. ‘Het gaat om relaties. De basis van iedere relatie: uitspreken, afspreken en aanspreken. Je kunt elkaar pas aanspreken als je afspraken hebt gemaakt en weet wat je van elkaar kunt verwachten. Dit geldt op alle niveaus: van kind tot ouder, en van ouder tot school.’

Onderdeel van systeem

Onderzoekster Marie-José Theunissen bood een kijkje in het ontstaan van schoolverzuim. In haar onlangs verschenen proefschrift ‘Stay in or drop out’ behandelt ze welke kinderen een grotere kans hebben op uitval. ‘Schoolverzuim komt nooit uit de lucht vallen. Kinderen die minder vertrouwen hebben in hun eigen kunnen, vallen sneller uit. Bijvoorbeeld doordat ze thuis problemen hebben, of niet voldoen aan de ongeschreven regels van een vriendengroep. Om dit op te lossen moeten we een kind zien als een onderdeel van een systeem. Een meisje gaf aan: ‘Ik denk dat heel het gezin hulp nodig had, maar de hulpverlening keek alleen naar mij.’’

Recht op onderwijs

De werkconferentie werd afgesloten met een debat. Een opvallende aanwezige was de 18-jarige Rhoxanna Franck. Vanwege zware dyslexie kon ze al op de basisschool moeilijk meekomen. Pas op haar derde school kreeg ze de juiste ondersteuning. ‘Ik had misschien wel naar de universiteit gekund. Nu heb ik alleen mijn basisdiploma. Kinderen noemden me dom. Daardoor ging ik mezelf onderschatten. Ik kreeg pas hulp toen ik 13 was. Toen waren mijn hoop en motivatie al weg.’

De dag werd afgesloten met de stelling ‘Elk kind heeft recht op onderwijs dus moeten we meer samenwerken – landelijk en lokaal.’ Ivakic koppelde deze uitspraak aan het Verdrag voor de Rechten van het Kind: ‘Het verdrag verplicht ons allemaal om álles in staat te stellen kinderen de kans te geven op ontwikkeling. Je mág niet zeggen dat je budget te kort komt, of dat je (ministeriële) verantwoordelijkheid niet ver genoeg reikt. Als wij in staat zijn een stevig, breed gedragen actieplan op tafel te leggen bij staatssecretarissen en ministeries, dan maken we kans het verschil te maken voor kinderen die door schooluitval nu dreigen géén toegang tot het onderwijs te krijgen.’

Bekijk de andere korte interviews op het NCJ YouTube-kanaal:

 

De volgende Werkconferentie vindt plaats op 16 februari 2017 en staat in het teken van kindermishandeling én schoolverzuim. Zet de datum alvast in je agenda en meld je aan via een e-mail naar Annemieke Brink.

Deel dit met je netwerk